Хитой коинот пойгасида Илон Маскка етиб олмоқда: Кўп марта ишлатиладиган ракета синовдан ўтди
Хитойнинг коинот саноати соҳасидаги улкан қадами жаҳон ҳамжамияти эътиборини тортмоқда. Мамлакатнинг Аэроспасе Ссиенсе анд Течнологй Корпоратион (КАСК) давлат корпорацияси Лонг Марч ракетасини муваффақиятли учириб, унинг тезлаткич қисмини денгиздаги махсус кемага қўндиришга эришди. Бу билан Хитой АҚШдан кейин бундай мураккаб технологияни ўзлаштирган дунёдаги иккинчи мамлакатга айланди. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.
Ушбу ютуқ Илон Маск асос солган SpaceX компаниясининг коинотга парвозлар нархини кескин арзонлаштирган Falcon 9 ракеталарига муносиб жавоб сифатида кўрилмоқда. КАСК маълумотларига кўра, йил якунига қадар ушбу тезлаткични қайта ишлатиш режалаштирилган. Бу эса Хитойнинг коинот дастурлари учун иқтисодий самарадорликни янги босқичга олиб чиқади.
Технологик фарқ ва ўзига хос ёндашув
Хитой муҳандислари SpaceX қўллайдиган технологиядан бироз фарқли йўлни танлашган. Falcon 9 ракеталари қўниш вақтида махсус таянч оёқларини очиб, платформага тик ҳолатда ўтирса, Хитойнинг Лонг Марч ракетаси кемадаги улкан каркасга ўрнатилган махсус тўр ёрдамида тутиб олинади. Бироқ, ҳар икки ҳолатда ҳам муваффақиятли қўниш учун ўта мураккаб йўналтирувчи дастурий таъминот, датчиклар ва атмосферага қайта киришда омон қоладиган чидамли двигателлар талаб этилади.SpaceX ҳозирда ўзининг кўп марта ишлатиладиган ракеталари ёрдамида Starlink сунъий йўлдош тармоғини кенгайтирмоқда, шунингдек, NASA ва АҚШ Мудофаа вазирлиги учун муҳим буюртмаларни бажармоқда. Хитойнинг ушбу технологияни ўзлаштириши унга нафақат илмий, балки стратегик устунлик ҳам беради.
Глобал рақобат ва хавфсизлик масалалари
Гарчи миллий хавфсизлик қоидалари туфайли Хитой ва АҚШ компаниялари бевосита мижозлар учун курашмасалар-да, ушбу технология глобал бозордаги мувозанатни ўзгартириши мумкин. Кўп марта ишлатиладиган ракеталар Хитойга ўзининг Starlink муқобилини яратиш ва орбитал маълумотлар марказларини ишга тушириш имконини беради. Бу эса айниқса Африка, Яқин Шарқ ва Жануби-Шарқий Осиё бозорларида Ғарб технологияларига жиддий рақобат туғдиради.Ҳозирда бошқа хусусий компаниялар ҳам бу йўналишда изланишлар олиб бормоқда:
- Jeff Bezosга тегишли Blue Origin компанияси ўз тезлаткичини муваффақиятли қайтарган бўлса-да, сўнгги портлашлар сабабли синовларни тўхтатиб турибди;
- Rocket Lab компанияси Neutron номли кўп марта ишлатиладиган ракета устида ишламоқда;
- Stoke Space компанияси тўлиқ қайта ишланувчи ракетани жорий йилда синовдан ўтказишни режалаштирган.
Изоҳлар 0
…