Космик инқилоб: Zenно Астронаутикс ёқилғисиз ишлайдиган магнит двигателни синовдан ўтказди

Янги Зеландиянинг Zenно Астронаутикс стартапи коинот саноатида улкан бурилиш ясаши кутилаётган технологияни муваффақиятли синовдан ўтказди. Компания сунъий йўлдошларни бошқариш учун анъанавий кимёвий ёқилғи талаб қилмайдиган, ўта ўтказувчан магнитлар ёрдамида ишловчи тизимни коинотда биринчи марта амалиётда қўллади. Бу технология сунъий йўлдошларнинг хизмат муддатини сезиларли даражада узайтириши ва коинотни тадқиқ қилиш харажатларини камайтириши мумкин. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Суперторқуер деб номланган ушбу тизим Импульсе Спасе компаниясининг Мира сунъий йўлдошига ўрнатилган эди. Қурилма ўтган йилнинг ноябрь ойида SpaceX компаниясининг миссияси доирасида орбитага чиқарилган. Синовлар давомида тизим Ернинг магнит майдони билан ўзаро таъсирлашиш орқали сунъий йўлдошнинг йўналишини (ориентациясини) муваффақиятли ўзгартира олишини исботлади.

Технологиянинг ишлаш принципи ва афзалликлари

Анъанавий двигателлардан фарқли ўлароқ, Суперторқуер қуёш панелларидан олинган электр энергиясидан фойдаланади. Бу энергия ўта ўтказувчан ғалтакларни қувватлантиради ва бошқариладиган магнит майдонини ҳосил қилади. Мазкур майдон Ер магнит майдони билан ўзаро таъсирлашиб, аппаратни керакли томонга буриш учун зарур бўлган кучни юзага келтиради. Бу жараёнда ҳеч қандай ёнилғи сарфланмайди, бу эса сунъий йўлдошнинг оғирлигини камайтиришга хизмат қилади.

Ўта ўтказувчанлик ҳолатига эришиш учун ғалтаклар жуда паст ҳароратда бўлиши лозим. Zenно Астронаутикс муҳандислари коинот шароитига мослаштирилган махсус совутиш тизимини ишлаб чиқишди. Ушбу тизим иссиқлик насоси ва кўп қатламли изоляция ёрдамида ғалтаклар ҳароратини -196 °К даражада сақлаб туради. Энг муҳими, бундай мураккаб совутиш жараёни учун бор-йўғи 48 ватт энергия сарфланади.

Келажакдаги режалар: Ойдан Марсгача

Zenно Астронаутикс асосчиси ва бош директори Макс Аршавскийнинг сўзларига кўра, коинотда қуёш энергияси чексиз миқдорда мавжуд, шунинг учун магнит тизимларидан фойдаланиш сунъий йўлдошларни бошқаришда энг самарали йўлдир. Компания келажакда ушбу технологияни янада кенгайтиришни режалаштирмоқда. Келгусидаги мақсадлар қаторига қуйидагилар киради:

• Космик аппаратларни бир-бирига яқинлаштириш ва туташтириш тизимларини такомиллаштириш;
• Ой ва Марсга парвоз қиладиган кемалар учун фақат қуёш энергиясида ишлайдиган магнит двигателларни яратиш;
• Космик радиациядан ҳимоя қилувчи магнит экранларни лойиҳалаш.

Ҳозирча радиациядан ҳимояланиш ғояси фақат концепция даражасида бўлса-да, ёқилғисиз бошқарув тизимининг муваффақияти коинот технологияларида янги даврни бошлаб берди. Ixbt.com маълумотларига кўра, ушбу ихтиро сунъий йўлдошларнинг орбитада узоқроқ қолишини таъминлайди, чунки уларнинг фаолияти энди бортдаги чекланган ёқилғи захирасига боғлиқ бўлмайди.