Ҳиндистон коинотга илк парвозга яқинлашмоқда: Гаганяан тизимлари муваффақиятли синовдан ўтди

Ҳиндистон космик тадқиқотлар ташкилоти (ISRO) мамлакат тарихидаги илк бошқариладиган космик лойиҳа — Гаганяан дастури доирасида ҳал қилувчи синовларни якунлади. Ушбу синовлар экипаж модулининг Ерга қайтиш вақтида хавфсизлигини таъминловчи учта асосий механизмни ўз ичига олди. Мазкур муваффақият Ҳиндистоннинг ўз астронавтларини мустақил равишда коинотга учириш мақсадига эришиш йўлидаги энг муҳим қадамлардан бири бўлди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Синовларнинг биринчи босқичи экипаж модули океанга қўнганидан сўнг унинг сув юзасида тўғри ҳолатда туришини таъминловчи тизимни текширишга қаратилди. Крев Модуле Упригҳтинг Сйстем (КМУС) деб номланувчи ушбу механизм сиқилган совуқ газ билан тўлдирилган баллонларга асосланган. У коинотдан қайтган капсуланинг ағдарилиб кетмаслигини ва қутқарув гуруҳи етиб келгунча астронавтлар учун хавфсиз ҳолатда қолишини кафолатлайди.

ISRO мутахассислари юқори босимли баллонлар, бошқарув клапанлари ва пуфланадиган элементларнинг ишлашини тўлиқ текширувдан ўтказишди. ixbt.com маълумотига кўра, синов давомида газ баллонлари муваффақиятли очилиб, сузувчи элементларни керакли даражада тўлдирган. Бу эса капсуланинг сув юзасида барқарор мувозанат сақлаш имкониятини амалда исботлади.

Модулларни ажратиш ва ҳимоя тизимлари

Иккинчи муҳим синов экипаж модули ва хизмат кўрсатиш модулининг бир-биридан ажралиш механизмига бағишланди. Хизмат кўрсатиш модули кема учун энергия ва ҳаракатлантирувчи куч беради, бироқ Ер атмосферасига киришдан олдин у яшаш бўлмасидан хавфсиз тарзда узилиши шарт. Мутахассислар КСУ-1 ва КСУ-2 уланиш элементларининг ишлашини текшириб, ажралиш жараёни белгиланган кетма-кетликда ва корпусга зарар етказмаган ҳолда амалга оширилишини тасдиқлашди.

Учинчи босқичда эса экипаж модулининг юқори ҳимоя қопқоғи — Apex Ковер тизими синовдан ўтказилди. Ушбу қопқоқ парвоз давомида парашют тизимини ташқи таъсирлардан ҳимоя қилади. Атмосферага киргандан сўнг, тормозлаш парашютлари очилиши учун бу қопқоқ ўз вақтида ва аниқ ажралиб чиқиши ҳаётий аҳамиятга эга. Синовлар натижасида ушбу механизмнинг ҳам бенуқсон ишлаши қайд этилди.

Гаганяан дастури Ҳиндистон учун нафақат технологик ютуқ, балки миллий ғурур рамзи ҳамдир. Агар лойиҳа муваффақиятли якунланса, Ҳиндистон АҚШ, Россия ва Хитойдан кейин коинотга ўз кучи билан инсон чиқарган тўртинчи давлатга айланади. Ҳозирда ISRO мутахассислари барча олинган маълумотларни таҳлил қилиб, якуний парвозга тайёргарликни давом эттирмоқдалар.

Ушбу синовлар коинотга парвоз қилишдан кўра, ундан хавфсиз қайтиб келиш анча мураккаб жараён эканлигини яна бир бор кўрсатди. Капсуланинг океанга қўниши, модулларнинг ажралиши ва парашютларнинг ишга тушиши каби жараёнларнинг ҳар бири сонияларга асосланган аниқликни талаб қилади. Ҳиндистонлик муҳандислар ушбу босқичларни муваффақиятли топшириш орқали лойиҳанинг ишончлилигини янги босқичга олиб чиқишди.