Буюк Британияда ўсмирлар учун тунги «комендантлик соати» жорий этилмоқда

Буюк Британия ҳукумати вояга етмаган ёшларнинг руҳий саломатлигини ҳимоя қилиш ва уларнинг ижтимоий тармоқларга боғланиб қолишининг олдини олиш мақсадида кескин чораларни эълон қилди. Янги тартибга кўра, 16 ва 17 ёшли ўсмирлар учун ижтимоий тармоқлардан фойдаланишда тунги «комендантлик соати» жорий этилади. Бу чора ёшларнинг уйқу режимини яхшилаш ва уларни онлайн платформаларнинг салбий таъсиридан ҳимоя қилишга қаратилган. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Расмий маълумотларга кўра, эндиликда 16 ва 17 ёшли фойдаланувчилар учун ижтимоий тармоқлар тунги соат 00:00 дан тонгги 06:00 га қадар сукут бўйича (дефаулт) блокланади. Ушбу чеклов ўтган ойда 16 ёшдан кичик бўлган болалар учун қатор ижтимоий иловалардан фойдаланишни бутунлай тақиқлаш ҳақидаги қарорнинг мантиқий давоми ҳисобланади. Британия расмийлари бу орқали ёш авлоднинг онлайн ҳаётини тартибга солишни мақсад қилган.

Боғлиқликни келтириб чиқарувчи функциялар чекланади

Янги қоидалар фақат вақт чеклови билан чекланиб қолмайди. Ижтимоий тармоқлардаги фойдаланувчини кўпроқ вақт ушлаб қолишга мўлжалланган манипуляцион функциялар ҳам ўчириб қўйилади. Хусусан, видеоларнинг тўхтовсиз ва автоматик равишда ижро этилиши (ауто-плай) функцияси 16-17 ёшлилар учун сукут бўйича фаол бўлмайди. Бу чора ўсмирларнинг соатлаб контент томоша қилиб қолишини камайтиришга хизмат қилади.

Шунингдек, ҳукумат сунъий интеллект асосида ишловчи ChatGPT каби чат-ботлардан фойдаланишни ҳам тартибга солишни режалаштирмоқда. 18 ёшга тўлмаган фойдаланувчилар учун онлайн платформаларда мунтазам равишда танаффус қилиш ҳақидаги эслатмалар мажбурий этиб белгиланади. Бу чора-тадбирлар мажмуаси ёшларнинг нафақат руҳий, балки жисмоний саломатлигини сақлашда ҳам муҳим рол ўйнаши кутилмоқда.

Ҳукуматнинг асосий мақсади — соғлом авлод

Буюк Британия фан, инновациялар ва технологиялар вазири Лиз Кендалл мазкур қарор юзасидан ўз фикрларини билдириб ўтди. Унинг таъкидлашича, 16 ёшдан ошган ўсмирлар кўпроқ мустақилликка эришган бўлсалар-да, улар ҳали ҳам онлайн дунёнинг ўзига ўргатиб қўювчи хавфли функцияларидан ҳимояга муҳтождир.

«Ушбу янги чоралар ёшларга етарлича ухлаш, бор эътиборини ўқишга қаратиш ҳамда оиласи ва дўстлари билан кўпроқ вақт ўтказишга ёрдам бериш учун ўта муҳимдир», — дейди вазир. Ixbt.com маълумотига кўра, Британия бу борада Австралия тажрибасига таянмоқда, чунки Австралия ҳам яқинда ўсмирлар учун ижтимоий тармоқларни чеклаш бўйича дунёдаги энг қатъий қонунларни қабул қилган эди.

Ўзбекистон сегментида ҳам ижтимоий тармоқларнинг ёшлар тарбияси ва соғлиғига таъсири тез-тез муҳокама қилинадиган мавзулардан бири ҳисобланади. Британия тажрибаси келажакда бошқа мамлакатлар, жумладан, Марказий Осиё давлатлари учун ҳам рақамли хавфсизлик ва болалар ҳимояси борасида намуна бўлиши мумкин. Ҳозирча технологик гигантлар ушбу янги талабларни қандай техник усуллар билан амалга ошириши бўйича иш олиб бормоқда.