АҚШда сунъий интеллектга қарши кенг кўламли норозилик намойишлари бошланди

АҚШнинг 42 та штатида сунъий интеллект (AI) тизимларига хизмат кўрсатувчи маълумотларни қайта ишлаш марказлари (дата-марказлар) қурилишига қарши оммавий норозилик акциялари бўлиб ўтди. HumansФирст ҳаракати томонидан ташкил этилган ушбу намойишлар мамлакат тарихидаги сунъий интеллект инфратузилмасига қарши қаратилган илк умуммиллий ҳаракат сифатида баҳоланмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Reuters агентлиги маълумотига кўра, жами 142 та алоҳида акция доирасида фуқаролар Meta, Alphabet (Google), Amazon, Microsoft ва Илон Маскнинг xAI каби технологик гигантлари томонидан амалга оширилаётган лойиҳаларга қаршилик билдиришган. Фаоллар бундай улкан объектларнинг тез суръатлар билан барпо этилиши маҳаллий ресурсларга, хусусан, энергия тизими ва сув таъминотига ҳаддан ташқари юклама бўлаётганидан хавотирда.

Ресурслар танқислиги ва халқ норозилиги

Намойишчилар қўлларида «Бизга маълумотлар эмас, сув керак» ва «Жоржия штати сунъий интеллектнинг гипер-скалали марказлари учун овоз бермаган» каби шиорларни кўтариб чиқишган. Гап шундаки, замонавий AI тизимларини ўқитиш ва уларнинг ишлашини таъминлаш учун хизмат қилувчи серверлар жуда катта миқдорда электр энергиясини истеъмол қилади ва совутиш тизими учун миллионлаб литр тоза сув талаб этади.

HumansФирст ташкилотчиларининг таъкидлашича, ушбу ҳаракат турли сиёсий қарашларга эга бўлган инсонларни бирлаштирган. Уларни умумий бир мақсад — янги технологик объектларнинг ўз шаҳарлари ва қишлоқ ҳудудлари экологиясига ҳамда турмуш тарзига салбий таъсирини камайтириш истаги жипслаштирмоқда.

Reuters/Ипсос томонидан ўтказилган сўровномалар ҳам аҳоли орасида бу борада хавотирлар юқори эканини кўрсатмоқда. Тадқиқот натижаларига кўра, америкаликларнинг фақат учдан бир қисми мамлакатда дата-марказлар қурилиши суръатларини қўллаб-қувватлайди. Респондентларнинг атиги 14 фоизи бундай объект ўзи яшаб турган шаҳар ҳудудида қурилишига рози эканини билдирган.

Саноат вакилларининг муносабати

Технология саноати вакиллари эса бу танқидларни рад этишга уринмоқда. Дата-марказлар коалицияси президенти Джош Леви соҳа вакиллари маҳаллий ҳокимият органлари ва аҳоли билан яқин ҳамкорликда ишлаётганини маълум қилди. Унинг сўзларига кўра, компаниялар янги объектларнинг атроф-муҳитга таъсирини минималлаштириш ва уларни ҳудудий инфратузилмага хавфсиз интеграция қилиш чораларини кўрмоқда.

Шунга қарамай, сунъий интеллект пойгаси кучайган сари, йирик корпорациялар ўз қувватларини оширишга мажбур бўлмоқда. Бу эса келажакда технологик тараққиёт ва табиий ресурсларни асраш ўртасидаги зиддият янада чуқурлашишидан далолат беради. Ўзбекистон каби рақамли иқтисодиётни ривожлантираётган мамлакатлар учун ҳам АҚШдаги ушбу вазият энергия самарадорлиги ва экологик мувозанатни сақлаш борасида муҳим дарс бўлиши мумкин.