Samsung ва КРИСО атом энергияси билан ишлайдиган улкан контейнер кемасини яратмоқда

Жанубий Кореянинг Samsung Ҳеавй Индустриес компанияси ва Корея кемасозлик ҳамда океан муҳандислиги илмий-тадқиқот институти (КРИСО) денгиз ташувлари соҳасида инқилобий лойиҳани тақдим этди. Мутахассислар икки дона кичик модулли реактор (SMR) билан жиҳозланган, 15 000 та контейнер сиғимига эга бўлган янги авлод кемаси концепциясини ишлаб чиқишди. Ушбу лойиҳа аллақачон Америка кемачилик бюроси (АБС) томонидан дастлабки маъқуллаш (АИП) сертификатини олди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, кема анъанавий дизел двигателлари ўрнига суюқ тузли реакторлар (МСР) технологиясига таянади. Бу турдаги қурилмалар одатий сув-сувли реакторлардан фарқли ўлароқ, паст босим остида ишлайди, бу эса тизимдаги авария хавфини сезиларли даражада камайтиради ва хавфсизлик даражасини оширади. Энг муҳими, бундай реакторлар кемани кўп йиллар давомида ёнилғи қуйишсиз энергия билан таъминлаш имкониятига эга.

Технологик устунлик ва хавфсизлик чоралари

Муҳандислар олдида турган энг мураккаб вазифалардан бири — ўзгарувчан юклама шароитида атом қурилмасининг барқарор ишлашини таъминлаш бўлган. Бунинг учун реакторлар махсус энергия жамлаш тизими (ЭСС) билан бирлаштирилди. Агар реакторлардан бири қувватни камайтирса ёки техник хизмат кўрсатиш учун тўхтатилса, аккумуляторлар ва иккинчи реактор автоматик равишда етишмаётган энергияни қоплайди.

Ядровий куч қурилмасидан фойдаланиш кеманинг конструкциясини ҳам бутунлай ўзгартириб юборди. Улкан ёнилғи баклари ва мўриларнинг йўқлиги қўшимча контейнерлар учун жой бўшатди. Реактор бўлмаси корпуснинг марказий қисмига жойлаштирилган — бу нуқта тебранишларга камроқ мойил ва ён томондан тўқнашув содир бўлган тақдирда энг яхши ҳимояланган ҳудуд ҳисобланади. Экипаж яшаш жойлари эса хавфсизлик нуқтаи назаридан кеманинг бурун қисмига, реакторлардан иложи борича узоқроққа кўчирилди.

Экологик тоза транспорт келажаги

КРИСО мутахассислари ўтказган гидродинамик синовлар натижасида кеманинг махсус шакли танлаб олинди. Бу шакл контейнер кемасига ноқулай об-ҳаво шароитида ҳам 25 узел (тахминан 45 км/соат) тезлик билан ҳаракатланиш имконини беради. Лойиҳа устида бир нечта ташкилотлар, жумладан, Марина реакторини яратган Корея атом энергияси институти (КАEРИ) ҳамкорликда иш олиб бормоқда.

Ҳозирча олинган сертификат кема қурилишини бошлаш учун рухсатнома эмас, балки лойиҳанинг хавфсизлик талабларига мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатдир. Кейинги босқичда батафсил лойиҳалаштириш ва якуний сертификатлаштириш ишлари амалга оширилади. Агар ушбу лойиҳа муваффақиятли якунланса, у жаҳон денгиз ташувларида карбонат ангидрид чиқиндиларини кескин камайтиришга хизмат қилувчи янги даврни бошлаб беради.

Ўзбекистон каби денгизга чиқиш имконияти чекланган, аммо халқаро савдо йўлакларига боғланган мамлакатлар учун бундай технологиялар келажакда логистика харажатларининг пасайиши ва глобал етказиб бериш занжирининг барқарорлашиши нуқтаи назаридан муҳим аҳамият касб этади.