Авиасия инқилоби: ЖетЗеро компанияси фюзеляжсиз янги авлод самолётини яратмоқда

АҚШнинг ЖетЗеро стартапи авиация оламида ҳақиқий инқилоб ясаши кутилаётган Z4 йўловчи самолётини ишлаб чиқишга киришди. Ушбу лайнер дунёдаги илк серияли "блендед винг бодй" (БWB) — яни "аралаш қанотли корпус" схемаси асосида қурилган ҳаво кемаси бўлиши кутилмоқда. Мазкур технология анъанавий самолёт шаклидан воз кечиб, қанот ва фюзеляжни ягона яхлит кўринишга келтиришни кўзда тутади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Буюк Британияда бўлиб ўтаётган Фарнбороугҳ Интернатионал Аиршов кўргазмасида тақдим этилган лойиҳа мутахассислар эътиборини тортди. ixbt.com маълумотига кўра, янги конструкция аэродинамикани сезиларли даражада яхшилайди ва ёқилғи сарфини ҳозирги ўхшаш сиғимли лайнерларга нисбатан 30 фоиздан 50 фоизгача камайтириш имконини беради. Бу нафақат экологияга зарарни камайтиради, балки авиакомпанияларнинг операцион харажатларини ҳам кескин қисқартиради.

Техник имкониятлар ва қулайликлар

Z4 самолёти тахминан 250 нафар йўловчини ташишга мўлжалланган бўлиб, бир марта ёнилғи қуйиш орқали 9260 километр (5000 денгиз мили) масофани босиб ўта олади. Бундай кўрсаткич лайнердан ҳам ўрта, ҳам узоқ масофали парвозларда самарали фойдаланиш имконини беради. ЖетЗеро муҳандислари самолётни 2030-йилларнинг бошларида тижорий рейслар учун тайёрлашни режалаштирмоқда.

Гарчи самолёт ташқи кўринишидан ўта футуристик кўринса-да, у мавжуд аэропорт инфратузилмасига тўлиқ мослаштирилган. Ишлаб чиқувчиларнинг таъкидлашича, Z4 амалдаги такси йўлаклари, телетраплар ва гейтлардан ҳеч қандай модернизациясиз фойдалана олади. Кенгроқ корпус эса салон ичини янада кенгроқ қилишга, йўловчиларнинг чиқиш ва тушиш жараёнини тезлаштиришга хизмат қилади.

Халқаро ҳамкорлик ва келажак истиқболлари

Лойиҳа доирасида Япониянинг Жапан Аирлинес (ЖАЛ) авиакомпанияси ЖетЗеро билан ҳамкорликни бошлади. Япония ташувчиси самолётни реал эксплуатация шароитларига мослаштиришда кўмаклашади. Хусусан, мутахассислар аэропортларда хизмат кўрсатиш, ер усти логистикаси ва техник таъминот масалаларини биргаликда ишлаб чиқишади.

ЖетЗеро раҳбарияти авиакомпанияларнинг лойиҳага эрта босқичда жалб этилиши Z4 моделини бозор талабларига мослашини осонлаштиради, деб ҳисобламоқда. Бу эса ўз навбатида сертификатлаштириш жараёнини соддалаштиради ва янги авлод лайнерларининг оммавий қўлланилишини тезлаштиради. Келажакда бундай самолётлар Ўзбекистон каби узоқ масофали парвозларга эҳтиёжи бор мамлакатлар авиация бозорида ҳам ўз ўрнини топиши мумкин.