Илон Маск: 2029-йилга бориб сунъий интеллектни космосга кўчиришга тўғри келади

Сунъий интеллект технологияларининг жадал ривожланиши ва унинг ортиб бораётган энергия эҳтиёжи келгусида Ер юзидаги жисмоний чекловларга дуч келиши кутилмоқда. Тадбиркор ва муҳандис Илон Маскнинг маълум қилишича, тахминан 2029-йилга бориб орбитада жойлашган ҳисоблаш марказлари сунъий интеллект қувватларини янада оширишнинг ягона имкониятига айланиши мумкин. Мазкур ёндашув замонавий технологиялар оламида юзага келаётган энергетик танқислик ва инфратузилма муаммоларини ҳал қилишнинг янги босқичи сифатида қаралаётгани билан муҳимдир. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com нашрининг хабар беришича, ушбу стратегик бурилишга асосий сабаб сифатида электр энергиясининг етишмаслиги ҳамда ер устида янги йирик обектларни қуриш учун зарур бўлган рухсатномаларни олишдаги қийинчиликлар кўрсатилмоқда. Ер шарида сунъий интеллект маълумотлар марказларининг электр энергиясини истеъмол қилиш кўрсаткичлари кескин ошиб бораётгани фонида, космик инфратузилма гоясига қизиқиш кундан-кунга ортиб бормоқда.

Космик кластерлар ва энергия муаммоси

Мутахассирларнинг фикрича, асосий гоя улкан ҳисоблаш кластерларини бевосита орбитага жойлаштиришдан иборат. Бу ерда улар ерусти энергия тармоқларига ортиқча юклама бермаган ҳолда, қуёш панеллари орқали узлуксиз ва тўғридан-тўғри энергия олиш имкониятига эга бўладилар. Бундай ечим Ер экологиясига салбий таъсирни камайтирган ҳолда, ҳисоблаш қувватларини чексиз кенгайтириш йўлини очиб беради.

Аввалроқ, 2026-йилнинг феврал ойида SpaceX ва xAI компанияларининг бирлашуви эълон қилинган эди. Ўшанда бирлашган тузилманинг бош мақсади сифатида орбитада маълумотлар марказларини ишга тушириш ва «ақлли Қуёш» тизимини яратиш белгилангани маълум қилинган эди. Илон Маск ўшанда илк бор икки-уч йил ичида космосда ҳисоблаш қувватларини жойлаштириш ер устидаги ечимларга қараганда иқтисодий жиҳатдан анча фойдали бўлишини таъкидлаган эди.

Лойиҳа олдидаги техник тўсиқлар

Бироқ, ушбу улкан ташаббус йўлида жиддий тўсиқлар ва скептик қарашлар ҳам мавжуд. Жумладан, 2026-йилнинг апрел ойида SpaceX компаниясининг ўз ичида ҳам орбитал сунъий интеллект марказларининг тижорий жиҳатдан қанчалик ҳаётий эканлигига шубҳалар борлиги аниқланган эди. Компания олдиндан рўйхатдан ўтказиш ҳужжатларида лойиҳанинг техник жиҳатдан ўта мураккаблигини ва бутун стратегия Starship ракетасининг муваффақиятли парвозларига боғлиқ эканини тан олган.

Шунингдек, 2026-йил июл ойида Илон Маск ва OpenAI раҳбари Сем Алтман ўртасида юзага келган оммавий баҳс космик маълумотлар марказлари муаммолари ҳали тўлиқ ҳал этилмаганини кўрсатди. Маълум бўлишича, орбитал инфратузилмани оммавий равишда жойлаштириш арзон кўп мартали учириш воситалари ва сунъий йўлдошларнинг саноат миқёсидаги ишлаб чиқариши йўқлиги сабабли кечикмоқда. Бундай имкониятлар эса фақат 2030-йиллардагина тўлақонли юзага келиши мумкин.