2026 yilning boshi Ukraina osmonida yangi turdagi xavfli qurolning paydo bo‘lishi bilan boshlandi. Ukraina Mudofaa vazirligi Bosh razvedka boshqarmasi (GUR) yakshanba kuni Rossiya qurolli kuchlari ilk marta «Geran-5» deb nomlangan, o‘lchamlari va imkoniyatlari bilan avvalgilaridan ajralib turuvchi zarbador dronni ishga solganini ma’lum qildi.
Yangi dronning texnik imkoniyatlari
Razvedka ma’lumotlariga ko‘ra, «Geran-5» o‘zining ulkan o‘lchamlari bilan diqqatni tortadi:
- O‘lchamlari: Uzunligi qariyb 6 metr, qanotlari kengligi esa 5,5 metrni tashkil etadi.
- Zarba quvvati: Dronning jangovar qismi og‘irligi 90 kg bo‘lib, u 1000 kilometr masofadagi nishonlarni yo‘q qilishga qodir.
- Texnologik baza: Qurilma «oddiy aerodinamik sxema» asosida yaratilgan bo‘lsa-da, unga Raspberry mikrokompyuteri va 3G/4G modemlar bilan jihozlangan «Kometa» navigatsiya tizimi o‘rnatilgan. Dron Telefly reaktiv dvigateli yordamida harakatlanadi.
Eron izi va konstruktiv o‘xshashliklar
Ukraina razvedkasi mutaxassislarining ta’kidlashicha, «Geran-5» Rossiyaning mutlaqo mustaqil ishlanmasi emas. U konstruktiv jihatdan Eronning «Karrar» droniga juda o‘xshash. Rossiyalik muhandislar ushbu modelni «Geran» seriyasining boshqa namunalari bilan unifikatsiya qilish orqali ishlab chiqarishni optimallashtirishga erishgan.
Aviatsiya bilan integratsiya va yangi rejalar
RF harbiy rahbariyati ushbu dronlardan foydalanish samaradorligini oshirishning yangi yo‘llarini izlamoqda:
- Samolyotdan uchirish: «Geran-5»ni Su-25 qiruvchi samolyotlaridan ishga tushirish imkoniyati ko‘rib chiqilmoqda. Bu dronning parvoz masofasini uzaytirish va xarajatlarni kamaytirishga xizmat qiladi.
- «Havo-havo» raketalari: Shuningdek, apparatni Ukraina aviatsiyasiga qarshi kurashish uchun maxsus raketalar bilan jihozlash rejalari ham bor.
Urush iqtisodiyoti: Arzon va xavfli
Xalqaro ekspertlar, jumladan Fabian Xinsning fikricha, Rossiya armiyasi «to‘da hujumlari» (swarm attacks) orqali Ukraina Havo hujumidan mudofaa tizimlarini charchatish strategiyasini davom ettirmoqda.
- Tannarx: «Geran-2» droni taxminan 60 ming dollar tursa, yangi soddalashtirilgan modellar (masalan, Shahed-107 asosidagilari) Xitoy butlovchi qismlari hisobiga yanada arzonroqqa tushmoqda.
- Maqsad: Ukrainani arzon dronlarga qarshi qimmatbaho zenit raketalarini sarflashga majbur qilish va asosiy ballistik hujumlardan chalg‘itish.
Hozirda GUR mutaxassislari qo‘lga tushirilgan namunalarni sinchiklab o‘rganmoqda. Tez orada dronning elektron komponentlari va ichki tuzilishi haqidagi batafsil hisobot jamoatchilikka taqdim etilishi kutilmoqda.
Sizningcha, yangi turdagi reaktiv dronlarning paydo bo‘lishi Ukraina HHM tizimi uchun qanchalik jiddiy sinov bo‘ladi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
