AQSH Prezidenti Donald Tramp tomonidan G‘azo sektoridagi vaziyatni barqarorlashtirish uchun tashkil etilgan «Tinchlik kengashi»ning vakolatlarini Ukraina, Venesuela va boshqa qaynoq nuqtalarga yoyish taklif qilinmoqda. Britaniyaning «Financial Times» nashri xabariga ko‘ra, amerikalik mulozimlar ushbu xalqaro tuzilmani global inqirozlarni bartaraf etuvchi asosiy mexanizmga aylantirishni rejalashtirmoqda.
Davos forumi va yangi tinchlik strategiyasi
Mazkur rejaning keng ko‘lamli taqdimoti 20 yanvar kuni Shveysariyaning Davos shahrida boshlanadigan Jahon iqtisodiy forumi doirasida bo‘lib o‘tishi kutilyapti. Garchi ayrim Oq uy vakillari kengash hozircha faqat Yaqin Sharqdagi Falastin-Isroil ziddiyatiga e’tibor qaratishi kerak deb hisoblasa-da, diplomatik doiralarda kengashning ta’sir doirasini kengaytirish masalasi faol muhokama qilinmoqda.
Venesuela va Ukraina: Yangi chaqiriqlar
AQSH rasmiylari «Tinchlik kengashi» tajribasini Nikolas Maduroni qo‘lga olish operatsiyasidan keyin siyosiy bo‘shliq yuzaga kelgan Venesuelaga ham tatbiq etish tarafdori.
Ukraina masalasida esa vaziyat yanada jiddiy:
- Alohida tuzilma: Kiyev vakillarining so‘zlariga ko‘ra, Tramp rahbarligida aynan Rossiya-Ukraina urushini to‘xtatish uchun maxsus kengash tuzilishi mumkin.
- Ishtirokchilar: Ushbu kengash tarkibiga Ukraina, Rossiya, Yevropa Ittifoqi va NATO vakillari kirishi ko‘zda tutilgan.
- 20 bandlik reja: Tuzilma Volodimir Zelenskiy tomonidan ishlab chiqilgan va «90 foizga tayyor» deb baholanayotgan tinchlik dasturining ijrosini nazorat qilishi kutilyapti.
Diplomatik xavotirlar va to‘siqlar
G‘arb va arab dunyosi diplomatlari Trampning ushbu tashabbusiga nisbatan biroz shubha bilan qarashmoqda. Ularning asosiy qo‘rquvi — «Tinchlik kengashi»ning Birlashgan Millatlar Tashkilotiga (BMT) muqobil va u bilan parallel ishlaydigan alohida «soyadagi» tuzilmaga aylanib qolishi bilan bog‘liq.
Bundan tashqari, asosiy muammo — murosaning yo‘qligida qolmoqda. Moskva o‘z shartlaridan voz kechishni istamayapti, Kiyev esa hududiy yon bosishlarni mutlaqo maqbul deb hisoblamaydi. Trampning «Tinchlik kengashi» ushbu ziddiyatli nuqtalarni birlashtira oladimi yoki yo‘q — bu Davosdagi muzokaralarda oydinlashadi.
Sizningcha, BMT vazifasini bajara olmayotgan bir paytda Trampning «Tinchlik kengashi» urushlarni to‘xtata oladimi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
