Ummon poytaxti Masqatda AQSH va Eron o‘rtasida Islom Respublikasining yadroviy dasturi bo‘yicha bilvosita muzokaralarning birinchi raundi yakunlandi. Dastlabki uchrashuvdan keyin Tehron ehtiyotkorona ijobiy kayfiyat bildirdi: Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Arag‘chi “boshlanish yaxshi” deya baholab, endi “ishonchsizlik devori”ni yengib o‘tish kerakligini ta’kidladi.
Hozircha muzokaralar qachon davom etishi aniq aytilgani yo‘q. Arag‘chiga ko‘ra, har ikki delegatsiya maslahatlashuvlar uchun o‘z poytaxtlariga qaytib ketadi. Shu bilan birga, Axios muxbirӣ Barak Ravid manbalarga tayanib, navbatdagi raund “yaqin kunlarda” bo‘lishi mumkinligini yozgani haqida xabarlar tarqadi.
Muzokaralarning “kayfiyati”ga esa Ummon tashqi ishlar vaziri Badr al-Busaidiy bergan baho ancha aniq: u bu jarayonni “juda jiddiy” deb atadi va Xdagi izohida alohida uchrashuvlar har ikki tomon qarashlarini ravshanlashtirish hamda ehtimoliy ilgarilash nuqtalarini belgilashga xizmat qilganini aytdi.
Eng asosiy tortishuv — nima haqida gaplashiladi, nima haqida gaplashilmaydi. Eron pozitsiyasiga ko‘ra, kun tartibi ikki masala bilan cheklanishi kerak: yadroviy dastur va sanksiyalarni ehtimoliy yumshatish. AQSH tomoni esa kengroq doirani istaydi: raketa dasturi va Eronning mintaqadagi ittifoqchilariga ko‘mak masalalari, jumladan HAMAS, Hizbulloh hamda Yamandagi husiylar.
Fon esa shunchaki “diplomatik” emas — o‘ta tarang. Ommaviy manbalarda yil boshidan beri AQSH mintaqada harbiy ishtirokni kuchaytirgani, Vashington tomoni bosimni oshirayotgani, Donald Tramp esa bir necha bor keskin ogohlantirishlar bergani tilga olinadi. Eron esa ehtimoliy hujumga aloqador ssenariylarda Fors ko‘rfazidagi AQSH bazalari joylashgan davlatlarga javob zarbasi haqida qat’iy signallar berib kelmoqda.
Qisqasi, Masqatdagi birinchi raund “muammolar yechildi” degani emas — bu ko‘proq muzokara kanali ochiq qolgani va keyingi qadamga “jo‘natilgan pas”ga o‘xshaydi. Endi asosiy savol: tomonlar poytaxtlardagi ichki kelishuvlardan keyin qayta uchrasha oladimi va kun tartibidagi “qizil chiziqlar”ni qay darajada yaqinlashtira oladi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
