Olimlar o‘rgimchak ipakining favqulodda mustahkamligi ortidagi molekulyar mexanizmlarni aniqlashga muvaffaq bo‘lishdi. London Qirollik Kolleji hamda San-Diyego Kaliforniya Universiteti tadqiqotchilari olib borgan hamkorlikdagi izlanishlar bu sohadagi yirik ilmiy qadam sifatida e’tirof etilmoqda.
O‘rgimchak ipak ipi eng yengil va shu bilan birga eng bardoshli tabiiy materiallardan biri hisoblanadi. U hatto po‘latdan mustahkamroq va Kevlarga qaraganda qattiqroq bo‘lishi bilan mashhur. Ammo bu xususiyatlar ortidagi molekulyar sirdorlik hozirga qadar to‘liq tushunilmagan edi.
Yangi tadqiqotda, olimlar ipak ipining asosini tashkil etuvchi aminokislotalar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir mexanizmini chuqur tahlil qilishdi. Jumladan, arginin va tirozin nomli aminokislotalar ipdagi oqsillarni barqaror bog‘lab, materialga kuch va elastiklik baxsh etishi aniqlandi.
“Bu o‘zaro ta’sirlar oqsillarni maxsus nanostruktura shaklida to‘plashga olib keladi va bu esa o‘rgimchak ipakining afsonaviy xususiyatlarini ta’minlaydi,” — deydi tadqiqot mualliflaridan biri professor Kris Lorens.
Mazkur kashfiyot nafaqat bioilhomlangan yangi materiallar ishlab chiqish imkonini beradi, balki Altsgeymer kabi kasalliklar mexanizmini tushunishda ham muhim ahamiyat kasb etadi.
Yangi materiallar yengil himoya kiyimlari, aviatsiya detallari, tibbiy implantlar va yumshoq robotlar ishlab chiqarishda keng qo‘llanishi mumkin.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
