Tramp Isroilning Bayrutga uyushtirgan hujumlarini keskin qoraladi

Dunyo siyosat sahnasida kutilmagan va nihoyatda jiddiy geosiyosiy burilishlar kuzatilmoqda. AQSH Prezidenti Donald Tramp Yaqin Sharqdagi inqirozli vaziyat, xususan, Isroil Mudofaa kuchlari tomonidan Livan poytaxti Bayrut shahriga berilayotgan shiddatli havo zarbalaridan o‘zining jiddiy noroziligini ochiq-oydin bildirdi. Oq uy rahbarining fikriga ko‘ra, Rasmiy Tel-Aviv «Hizbulloh» harakatiga qarshi harbiy harakatlarni «haddan tashqari uzoq vaqt»dan beri davom ettirib kelmoqda va bu jarayonda oddiy aholining halok bo‘lishiga beparvo qarab bo‘lmaydi.

«Har safar bitta odamni deb butun boshli binoni vayron qilish shart emas!»

Fransiyada bo‘lib o‘tgan «Katta yettilik» (G7) nufuzli xalqaro sammiti doirasida chiqish qilgan Donald Tramp Isroilning harbiy taktikasini ochiqchasiga tanqid ostiga oldi. «Juda ko‘p begunoh insonlar qurbon bo‘ldi. Har gal qaysidir jangari yoki rahbarni qidirayotganda, ichida yuzlab tinch aholi istiqomat qiladigan turar joy majmualarini butunlay vayron qilish shart emas. Chunki u yerda yashayotganlarning hammasi ham «Hizbulloh» a’zolari emas-ku!», deya ta’kidladi AQSH rahbari o‘z bayonotida.

Oq uy yetakchisining bunday keskin bayonoti Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu bilan uzoq yillardan beri davom etib kelayotgan mustahkam siyosiy va strategik ittifoqchilik munosabatlarida jiddiy sovuqchilik va keskinlik yuzaga kelganini yaqqol ko‘rsatib berdi. So‘nggi vaqtlarda ushbu ikki yetakchi o‘rtasidagi tushunmovchiliklar kuchayib bormoqda. Bunga Isroil hukumatining Vashington va Tehron o‘rtasida yashirincha olib borilayotgan AQSH-Eron tinchlik bitimidan norozi bo‘layotgani asosiy sabab sifatida ko‘rilmoqda.

Qolaversa, Tramp aynan Eron bilan mintaqaviy kelishuvni yakunlash ustida qizg‘in ishlayotgan bir paytda, Isroilning Bayrutga bergan zarbalari Tehronning qarshi hujumlariga sabab bo‘ldi va tinchlik rejasini xavf ostiga qo‘ydi. Bu esa AQSH Prezidentining qattiq g‘azabini qo‘zg‘atib, Netanyaxuga nisbatan hatto haqoratli so‘zlarni ishlatishiga olib kelgan.

Quyidagi siyosiy va harbiy-tahliliy jadval orqali Vashington va Tel-Aviv o‘rtasidagi qaynoq bahsning bosh tafsilotlari hamda Yaqin Sharqdagi urush statistikasi bilan yaqindan tanishib chiqishingiz mumkin:

«Mensiz Isroil bo‘lmas edi!» — Oq uyning munosabati

Donald Tramp Livan masalasida Netanyaxuni yanada «mas’uliyatliroq» bo‘lishga chaqirar ekan, AQSHning Isroil davlati uchun naqadar muhim poydevor ekanini yana bir bor eslatib o‘tdi. «Bizsiz, ya’ni Amerika Qo‘shma Shtatlarisiz Isroil umuman mavjud bo‘lmas edi. To‘g‘risini aytganda, mensiz ham Isroil bo‘lmasdi! Chunki tarixda boshqa hech bir AQSH prezidenti men ushbu davlat uchun qilgan buyuk ishlarni qilishga botina olmagan», deya o‘zining tarixiy xizmatlarini urg‘uladi Tramp.

Ushbu shov-shuvli bayonotdan so‘ng, prezidentning rasmiy sahifalarida mazkur nutq aks etgan maxsus videolavhalar joylashtirildi. Vaziyatni yumshatishga uringan Oq uy ma’muriyati esa bayonot berib, Tramp va Netanyaxu o‘rtasidagi aloqalar baribir mustahkam ekanini, Isroil Mudofaa kuchlari AQSH uchun «ajoyib hamkor» bo‘lib qolishini bildirdi. Oq uy vakillarining ta’kidlashicha, dunyoda Trampdan ko‘ra sodiqroq Isroil do‘sti yo‘q va Vashingtonning qat’iy pozitsiyasi tufayli Eron rejimi yadro quroli yaratish imkoniyatidan mahrum etilgan.

Zamin siyosiy sharhlovchilarining xulosasi:

Reuters xalqaro axborot agentligining tahlillari shuni ko‘rsatmoqdaki, Trampning ushbu qattiq bayonoti Isroilni o‘z harbiy harakatlarini tubdan o‘zgartirishga majbur qiladigan real siyosiy cheklovlarga aylanishi amrimahol. Biroq, G‘azodagi ikki yillik urush davomida 73 mingga yaqin insonning (asosan ayollar va bolalar) halok bo‘lishi ortidan Isroilning dunyo hamjamiyatida, hattoki o‘zining eng bosh ittifoqchisi bo‘lgan AQSH rahbariyati oldida ham obro‘si va ishonchiga sezilarli darajada putur yetmoqda. Hozircha Isroil rasmiy doiralari Trampning tanqidlariga nisbatan sukut saqlashni ma’qul ko‘rishmoqda.

Jahon siyosatidagi eng qaynoq jarayonlar, Yaqin Sharqdagi urush o‘choqlaridan tezkor tafsilotlar va dunyo yetakchilarining eksklyuziv bayonotlarini hamisha Zamin sahifalarida biz bilan birga kuzatib boring!