Vengriya yana to‘siq bo‘ldi: Ukrainaning YEIga a’zo bo‘lishi xavf ostidami?

Ukrainaning Yevropa Ittifoqiga qo‘shilishi bo‘yicha muzokaralar navbatdagi qarshilikka uchradi. Vengriya kutilmaganda muzokaralarning ikkinchi va uchinchi klasterlarini ochish jarayonini qo‘llab-quvvatlashdan bosh tortdi. Bu haqda Ukrainaning «Yevropeyskaya pravda» nashri Yevropa Ittifoqidagi o‘z manbalariga tayanib xabar tarqatdi.

Zamin.uz Yevropa Ittifoqi Kengashining ishchi guruhi yig‘ilishida yuz bergan bahslar va Budapeshtning ushbu qarori ortidagi sabablarni taqdim etadi.

Ukrainaning YEIga a’zolik muzokaralari: Klasterlar taqdiri

Ma’lum qilinishicha, mazkur keskin qaror 17 iyul kuni Yevropa Ittifoqi Kengashining kengayish masalalari bo‘yicha ishchi guruhi (COELA) yig‘ilishida qabul qilingan. Muzokaralar olib borilishi kerak bo‘lgan yo‘nalishlar va ularning joriy holati quyidagi jadvalda aks etgan:

Yig‘ilishdagi kelishmovchilik: Ukraina va Moldovani ajratish urinishi

Aslida, ishchi guruh a’zolari Ukraina va Moldovaga ushbu ikki klaster bo‘yicha rasmiy muzokara pozitsiyalarini taqdim etish so‘ralgan maktubni yuborishni rejalashtirgan edi. Biroq Vengriya kutilmaganda faqatgina Moldovaga uchinchi klaster bo‘yicha murojaat yuborilishini qo‘llab-quvvatlab, Ukrainaga qarshi chiqdi.

Nashr manbalarining bildirishicha, YEIning boshqa qator a’zo davlatlari Ukraina va Moldovani muzokara jarayonida alohida ko‘rib chiqish, ya’ni ularni bir-biridan ajratish taklifini qat’iyan rad etishgan. Natijada, ushbu masala yuzasidan yakuniy qaror qabul qilinmay qoldi.

Mazkur mavzu 22 iyul kuni bo‘lib o‘tadigan navbatdagi COELA yig‘ilishida qayta muhokama qilinadigan bo‘ldi. Bu uchrashuv YEIning yozgi tanaffusidan oldingi so‘nggisi bo‘lib, shundan so‘ng ishchi guruh faoliyati 1 sentyabrgacha to‘xtatiladi.

Vengriya o‘z pozitsiyasini qanday izohlamoqda?

Garchi Ukrainaning YEIga a’zo bo‘lish jarayoni rasman 2024 yil iyun oyida Luksemburgda boshlangan bo‘lsa-da, aynan amaliy muzokaralar Vengriyaning qarshiligi sababli 2026 yilning iyuniga qadar to‘xtab qolgan edi. Iyun oyi oxirida ham Vengriya a’zolikni qo‘llab-quvvatlovchi qo‘shma murojaatni Yevropa Kengashi va Yevropa komissiyasiga yuborishga to‘sqinlik qilgan yagona davlat bo‘lgandi.

Vengriya bosh vaziri Peter Madyar mamlakatning ushbu qat’iy pozitsiyasiga quyidagicha tushuntirish berdi:

«Ukraina uchun barcha oltita muzokara klasterini bir vaqtning o‘zida ochish to‘g‘ri qaror emas. Bunday qadam Serbiya, Albaniya, Chernogoriya va Shimoliy Makedoniya kabi Yevropa Ittifoqiga a’zo bo‘lish yo‘lida uzoq yillardan beri harakat qilib kelayotgan G‘arbiy Bolqon davlatlariga nisbatan noto‘g‘ri siyosiy signal yuborishi mumkin.»

Endilikda Kiyevning YEI sari keyingi amaliy qadamlari kuzda davom etadimi yoki yozgi tanaffusdan oldingi so‘nggi yig‘ilishda biror yechim topiladimi — buni vaqt ko‘rsatadi.