Kiev Minskka qarshi keskin qadam tashladi: Lukashenkoga jinoyat ishi qo'zg'atmoqchi

Ukraina va Belarus o'rtasidagi diplomatik va siyosiy keskinlik yangi, benuqson huquqiy bosqichga qadam qo'ymoqda. Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy ofisi mamlakat Bosh prokuraturasiga Belarus rahbari Aleksandr Lukashenkoga nisbatan rasman jinoyat ishi qo'zg'atish imkoniyatini ko'rib chiqish yuzasidan murojaat yo'lladi. Bu qaror Minsk va Kiev o'rtasidagi munosabatlarning eng keskin nuqtasiga aylanishi kutilmoqda.

1. To'fon ichidagi qaror: Kiev Lukashenkoga qarshi huquqiy front ochmoqda

Shu paytgacha Ukraina rahbariyati Belarus atrofidagi vaziyatga nisbatan ehtiyotkorlik va bosiqlik bilan munosabat bildirib kelayotgan edi. Biroq Zelenskiy ofisi tomonidan Bosh prokuraturaga yuborilgan ushbu so'rov vaziyatni tubdan o'zgartirib yubordi.

Agar Ukraina Bosh prokuraturasi ushbu tashabbusni ma'qullasa va jinoyat ishi qo'zg'atilsa, Aleksandr Lukashenko Ukraina hududiy yaxlitligiga tajovuz va urush jinoyatlariga sheriklikda ayblanadigan birinchi xorijiy davlat rahbariga aylanishi mumkin.

2. Muxolifat tashabbusi: Ayblovlar ro'yxatida genosid va terrorizm bor

Ushbu shov-shuvli hujjat ortida Belarusning amaldagi hokimiyatiga qarshi kurashayotgan muxolifat kuchlari vakillari turibdi. Xususan, sobiq prezidentlikka nomzod Valeriy Sepkalo tomonidan asos solingan Demokratik kuchlar forumi Zelenskiy ofisiga rasmiy murojaat bilan chiqqan.

Muxolifat vakillari Ukraina rahbariyatidan Lukashenkoning Rossiya harbiy harakatlarini ochiqdan-ochiq qo'llab-quvvatlashi va Belarus hududini plasdarm sifatida taqdim etganiga huquqiy baho berishni so'rashgan.

Murojaatda Lukashenkoga nisbatan surishtiruv o'tkazilishi so'ralgan asosiy ayblovlar:

• Agressiv urush olib borish va unga ko'maklashish;

• Harbiy jinoyatlar sodir etish va ularni yashirish;

• Terrorizmni moliyalashtirish va qo'llab-quvvatlash;

• Ukrainaning hududiy yaxlitligiga tajovuz qilish;

• Genosid hamda urush targ'ibotini olib borish.

Ukraina Prezidenti ofisi mazkur murojaatni atroflicha o'rganib chiqib, yakuniy va po'latdek mustahkam huquqiy baho berish uchun uni to'g'ridan-to'g'ri Bosh prokurorga topshirdi.

3. Bosh prokuratura pozisiyasi: Jarayon qay bosqichda?

Ukrainaning «Ukrinform» agentligi bergan xabarga ko'ra, Bosh prokuror ofisi matbuot kotibi Maryana Gaevskaya-Kovbasyuk mazkur masala hozirda diqqat bilan o'rganilayotganini tasdiqladi.

«Prezident ofisi tomonidan kelib tushgan murojaat hozirda vakolatli mutaxassislar tomonidan atroflicha o'rganilmoqda. Ammo shuni ta'kidlash kerakki, hozircha ushbu murojaat asosida hech qanday jinoyat ishi rasman yagona reestrga kiritilmagan va ro'yxatdan o'tkazilmagan», — dedi Gaevskaya-Kovbasyuk.

Tahlilchilarning fikricha, prokuratura ushbu qarorning xadafsizligi va kelgusidagi xalqaro oqibatlarini hisobga olgan holda, har bir ayblov va faktni sinchkovlik bilan tekshirmoqda.

4. Geosiyosiy manevr: Lukashenko sudlanadimi yoki bu G'arbga signalmi?

Dunyoning eng yirik va nufuzli Reuters agentligi tahlilchilarining ta'kidlashicha, yaqin orada Aleksandr Lukashenkoning shaxsan Ukraina sudi qarshisida javob berishi ehtimoli juda past. Ammo bu ushbu jinoyat ishining ahamiyatini aslo kamaytirmaydi.

Agar Ukrainada Minsk rahbariga nisbatan jinoyat ishi rasman ochilsa, bu Kiev va Belarus muxolifati uchun kuchli geosiyosiy va huquqiy qurolga aylanadi:

1. Sanksiyalarni kuchaytirish: Ukraina va muxolifat AQSh, Evropa Ittifoqi va boshqa G'arb davlatlariga murojaat qilib, Minskka nisbatan iqtisodiy va siyosiy bosimni yanada keskinlashtirishni talab qilish uchun rasmiy dalil oladi.

2. Xalqaro qidiruv va izolyasiya: Bu qaror Gaaga yoki boshqa xalqaro tribunallarda Minsk rahbariyatining aybini isbotlashda muhim hujjat sifatida xizmat qiladi.

3. Legitimlikka zarba: Minsk rejimining xalqaro maydondagi qolgan-qutgan legitimligini butunlay yo'qqa chiqaradi.

5. Xulosa: Mas'uliyat soyasi va keyingi qadamlar

Ukraina tomonining bu harakati shunchaki ramziy bayonot emas, balki jiddiy hisob-kitob qilingan yuridik va siyosiy yurishdir. Belarus rahbariyati uchun Ukraina Bosh prokuraturasi tomonidan tayyorlanayotgan ehtimoliy ayblov xavfsizlik kafolatlarini yanada zaiflashtirishi aniq.

Ukraina Bosh prokuraturasining yaqin kunlarda beradigan qarori nafaqat Kiev va Minsk, balki butun Sharqiy Evropa mintaqasidagi kuchlar muvozanatiga bevosita ta'sir ko'rsatadi.