Vashingtondagi yashirin drama: Ilon Mask Zelenskiy bilan uchrashuvni nega rad etdi?

Amerikalik milliarder va SpaceX rahbari Ilon Mask hamda Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy o‘rtasidagi kutilmagan sovuqlik xalqaro siyosat doiralarida qizg‘in muhokamalarga sabab bo‘lmoqda. AQSHga xizmat safari bilan kelgan Ukraina rahbari sayyoramizning eng boy odami bilan yuzma-yuz uchrashish istagini bildirgan, biroq kutilmaganda qat’iy rad javobini olgan. Ushbu rad javobi ortida aslida nima yotibdi?

AQSHning nufuzli The Atlantic nashri tarqatgan shov-shuvli ma’lumotlarga ko‘ra, Vashingtondagi manbalar ushbu sirli rad javobi va uning ortida turgan geosiyosiy manfaatlarni tasdiqlashgan.

1. «Uchrashishni istamayman»: Ilon Maskning qat’iy rad javobi

The Atlantic manbalariga ko‘ra, Vladimir Zelenskiy shu haftada AQSHga qilgan tashrifi doirasida Ilon Mask bilan shaxsiy muzokaralar o‘tkazish bo‘yicha rasmiy so‘rov yuborgan. Ukraina tomoni amerikalik tadbirkor bilan frontdagi aloqa tizimlari va kelgusi hamkorlikni muhokama qilmoqchi bo‘lgan.

Biroq milliarder ushbu taklifga hech qanday ikkilanishsiz salbiy javob berdi.

«Shu hafta AQSHga tashrifi davomida Zelenskiy Ilon Mask bilan uchrashishni so‘ragan, ammo milliarder bu taklifni ochiqchasiga rad etdi», — deb xabar beradi nashr.

Maskning ushbu xatti-harakati uning Ukraina ixtilofiga bo‘lgan yondashuvi va frontdagi harbiy harakatlarga bevosita aralashishdan qochish istagi yanada kuchayganini ko‘rsatmoqda.

2. Oq uydagi 1 soatlik sirli uchrashuv: Tramp va Zelenskiy muzokarasi

Ilon Maskdan rad javobini olgach, Ukraina rahbariyati o‘z e’tiborini AQSH prezidenti Donald Tramp bilan bo‘ladigan oliy darajadagi muloqotga qaratdi. 28 iyul kuni Zelenskiy Oq uyga tashrif buyurib, AQSH rahbari bilan yuzma-yuz ko‘rishdi.

Oq uydagi muzokaralarning asosiy tafsilotlari:

• Format: Jurnalistlar va OAV vakillarisiz, to‘liq yopiq eshiklar ortida kechdi;

• Davomiyligi: Muzokaralar taxminan bir soat davom etdi;

• Markaziy mavzu: Harbiy yordam, frontdagi vaziyat va frontora hududlarni muhofaza qilish.

Aynan ushbu suhbat davomida Ukraina rahbari Trampdan kutilmagan va o‘ta muhim masalada o‘rtakashlik qilishni so‘ragan.

3. «Starlink» uchun o‘rtakash Tramp: Dron hujumlariga yashil chiroq suraldimi?

The Atlantic nashrining yozishicha, yopiq muzokaralar chog‘ida Zelenskiy Donald Trampdan Ilon Maskga ta’sir o‘tkazishni va undan Starlink sun’iy yo‘ldosh aloqa tarmog‘i cheklovlarini olib tashlashni iltimos qilgan.

Ukraina tomoni Maskdan Rossiya hududi ichkarisidagi operativ nishonlarga uzoq masofali dron hujumlarini boshqarish va yo‘naltirish uchun Starlink aloqasidan erkin foydalanishga rasman ruxsat berishini so‘ramoqda.

Masalaning mohiyati va xavfsizlik xatari:

1. Frontdagi cheklovlar: Mask ilgari ham Starlink tizimining harbiy maqsadlarda, xususan, hujumkor dronlarni chuqur operativ xududlarda qo‘llashga cheklov qo‘ygan edi.

2. Eskalatsiya xavfi: Milliarder o‘z qarorini uchinchi jahon urushiga va yirik global to‘qnashuvga sabab bo‘lmaslik istagi bilan izohlab keladi.

3. Kiyevning ehtiyoji: Ukraina armiyasi uchun Starlink aloqasi front chizig‘idagi va havodagi dronlarni boshqarishda bebaho va muqobilsiz aloqa vositasi hisoblanadi.

4. Geosiyosiy manevr: Mask nega tisarilmoqda?

Ilon Mask va Ukraina rahbariyati o‘rtasidagi keskinlik yangilik emas. Milliarder ilgari ham tinchlik muzokaralari bo‘yicha o‘z muqobil rejalarini ilgari surgan va bu Kiyev tomonidan qattiq tanqid qilingan edi.

Analitiklarning fikricha, Maskning Zelenskiy bilan uchrashuvni rad etishi va Starlink tizimini Rossiya hududiga hujumlar uchun ochmasligi — bu shunchaki biznes qarori emas, balki o‘zini global harbiy nizolardan uzoqroq tutish va Donald Trampning ehtimoliy tinchlik siyosatiga muvofiq harakat qilish strategiyasidir.

Xulosa: Vashingtondagi uchrashuvning noma’lum oqibatlari

Ilon Maskning rad javobi va Trampning ushbu masalada Mask bilan gaplashish-gaplashmasligi noma’lumligicha qolmoqda. Biroq bir narsa aniq: frontdagi texnologik ustunlik va Starlink sun’iy yo‘ldosh tizimidan foydalanish masalasi kelajakdagi harbiy harakatlarning yo‘nalishini belgilab beradi.

Sizningcha, Ilon Mask Starlink tizimini Rossiya hududiga dron hujumlari uyushtirish uchun ochib berishi kerakmi yoki uning xavfsizlik nuqtayi nazaridan qo‘ygan cheklovlari to‘g‘rimi? Fikrlaringizni izohlarda qoldiring!