«Oyda yangi ulkan krater»: Falcon 9 raketasi kutilmaganda Oyga qulab tushdi
AQSHning Falcon 9 raketasining yuqori bosqichi 2026 yil 5 avgust kuni Oy yuzasiga nazoratsiz qulab, diametri 18 metrdan ortiq va chuqurligi taxminan 3 metr bo'lgan krater hosil qildi. To'qnashuvni birinchi bo'lib Janubiy Koreyaning Danuri orbital apparati qayd etdi, NASA'ning Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) zondi esa 11 va 12 avgust kunlari hodisa joyining aniq tasvirlarini oldi.
Koinotda xavfsizlik va fazoviy chiqindilar muammosini yana kun tartibiga olib chiqqan hodisa yuz berdi. AQSHning Falcon 9 raketasining yuqori bosqichi Oy yuzasiga nazoratsiz tarzda qulab, kuchli zarba oqibatida yangi krater hosil qildi. Ushbu noyob to‘qnashuv oqibatlarini koinot apparatlari qanday suratga oldi va bu fazoviy missiyalar uchun qanday xavf tug‘dirmoqda?
Kutilmagan zarba va yangi paydo bo‘lgan krater
Falcon 9 raketasi o‘tgan yilning yanvar oyida Oyga eksperimental uskunalar va ikkita qo‘nish modulini olib chiqqan edi. Vazifa bajarilgach, raketaning yuqori qismi ochiq orbitada qolgan. Olimlar uning ertami-kechmi Oy bilan to‘qnashishini kutgan bo‘lsa-da, 2026 yil 5 avgust kungi qulash to‘liq nazoratsiz va rejadan tashqari tarzda sodir bo‘ldi.
Oradan bir hafta o‘tib, 11 va 12 avgust kunlari NASA'ning Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) apparati to‘qnashuv nuqtasi ustidan uchib o‘tib, yangi hosil bo‘lgan kraterni yuqori aniqlikda suratga olishga muvaffaq bo‘ldi.
Oydagi Falcon 9 to‘qnashuvi tafsilotlari
Ko‘rsatkich | Hodisa parametrlari va tafsilotlar |
Hodisa sodir bo‘lgan sana | 2026 yil 5 avgust (nazoratsiz to‘qnashuv) |
Paydo bo‘lgan krater o‘lchami | Diametri 18 metrdan ortiq, chuqurligi taxminan 3 metr |
Birinchi qayd etgan apparat | Janubiy Koreyaning Danuri orbital apparati |
Aniq tasvirlarni olgan qurilma | NASA'ning Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) zondi |
Krater tuzilishi | Chuqur qatlamlardan otilib chiqqan och rangli yangi jinslar va tuproq |
Tarixiy maqomi | Raketa bo‘laklarining Oyga tasodifiy urilishi bo‘yicha tarixdagi ikkinchi holat |
Oy yuzasidagi ikkinchi tasodifiy halokat va kosmik xavf
NBC News ma’lumotlariga ko‘ra, bu insoniyat tarixida raketa qoldiqlarining Oy yuzasi bilan tasodifan to‘qnash kelishi qayd etilgan ikkinchi hodisadir. Bundan oldin, 2022 yilda Xitoy raketasining yuqori bosqichi deb taxmin qilingan parcha Oyning orqa tomoniga qulagan, biroq rasmiy Pekin bunga aloqadorligini rad etgan edi.
Mutaxassislarning ogohlantirishicha, orbitada qolib ketgan og‘ir raketa bo‘laklari va boshqaruvsiz kosmik chiqindilar kelgusida Oyga yuboriladigan ilmiy ekspeditsiyalar, xususiy qo‘nish apparatlari hamda kelajakdagi bazalar xavfsizligi uchun jiddiy tahdid tug‘dirmoqda.
Sizningcha, koinot agentliklari va xususiy kompaniyalar fazoviy chiqindilarning Oyga nazoratsiz qulashini to‘xtatish uchun javobgarlikka tortilishi kerakmi?
O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda yozib qoldiring va ilm-fan hamda koinot yangiliklariga qiziquvchi do‘stlaringizga ushbu muhim xabarni ulashing!
Izohlar 0
…