Hurmuz bo‘g‘ozidagi qamal va bank bozoriga zarba: AQSH gigant banklari aksiyalari "quladi"

Dunyoning eng muhim neft arteriyasi bo‘lmish Hurmuz bo‘g‘ozi atrofidagi keskin geosiyosiy vaziyat va yuk tashuvlarining bloklanishi jahon bozoriga og‘ir zarba berdi. Nufuzli Bloomberg agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, yoqilg‘i narxlarining sakrashi ortidan yuzaga kelgan inflyatsiya AQSH bank sektorida kuchli inqirozni keltirib chiqardi.

Yirik moliya muassasalari kutilmagan moliyaviy yo‘qotishlarga duch keldi — Bank of America, State Street va Citigroup kabi yirik bank gigantlarining aksiyalari bir necha kun ichida ikki xonali raqamlar bilan pastga quladi.

Energetika inqirozi va FTZning stavkani 4 foizgacha oshirishi

Moliyaviy zanjirdagi muammolar geosiyosiy qarama-qarshilik oqibatida tezlashdi:

• Energiya tashuvchilarning keskin qimmatlashishi: Hurmuz bo‘g‘ozining yopilishi jahon bozorida neft va gaz narxlarini keskin ko‘tarib yubordi, bu esa AQSH iqtisodiyotiga to‘g‘ridan to‘g‘ri inflyatsion bosimni kuchaytirdi;

• Federal zaxira tizimi qarori: Kuchayib borayotgan inflyatsiya sur’atini jilovlash maqsadida AQSH Federal zaxira tizimi (FTZ) bazaviy stavkani zudlik bilan 4 foizgacha ko‘tardi;

• Uch tomonlama zarba: Foiz stavkalarining yuqori darajada qolishi iqtisodiy o‘sishni sekinlashtirdi va tijorat banklari uchun kreditlarni qaytarish bo‘yicha yo‘qotishlarni keskin oshirib yubordi. Bloomberg Intelligence tahlilchilari ushbu omillar bank tizimiga birgalikda kuchli bosim o‘tkazayotganini ta’kidlamoqda.

AQSH gigant banklarining yo‘qotishlari: Raqamlar va faktlar

Birja savdolari yakunlariga ko‘ra Amerikaning eng nufuzli banklari katta miqdorda kapitalizatsiyasini yo‘qotdi:

• Bank of America aksiyalari naq 18 foizga quladi;

• State Street qimmatli qog‘ozlari qiymati 14 foizga tushdi;

• Citigroup aktivlari esa 10 foizga arzonlashdi.

So‘nggi 18 yildagi eng uzoq davom etgan pasayish

AQSH bank tizimi so‘nggi yigirma yillikdagi eng jiddiy sinovlardan birini boshdan kechirmoqda:

• KBW indeksining qulashi: AQSHning 24 ta eng yirik banki holatini o‘zida aks ettiruvchi KBW indeksi ketma-ket olti haftadan buyon uzluksiz pasayib bormoqda;

• 18 yillik antirekord: Bu 2008 yilgi global moliyaviy inqirozdan keyingi eng uzoq davom etgan qulash seriyasi sifatida rasman qayd etildi;

• Avgust cho‘qqisidan 13 foiz pastda: O‘tgan avgust oyida kuzatilgan eng yuqori ko‘rsatkichlarga nisbatan ushbu indeks umumiy hisobda qariyb 13 foizga pasaygan.

Hurmuz bo‘g‘ozidagi keskinlik bartaraf etilmasa, neft taqchilligi va yuqori foiz stavkalari nafaqat AQSH bank tizimi, balki butun jahon birjalarida uzoq muddatli beqarorlikni saqlab qolishi mumkin.