AQSH Ukrainaga 2,1 milliard dollarlik Patriot raketalarini sotishni ma’qulladi

AQSH Davlat departamenti Ukrainaga «Patriot» zenit-raketa majmualari uchun eng zamonaviy PAC-3 MSE raketalarini ehtimoliy sotish bo‘yicha yirik kelishuvni rasman ma’qulladi. Mazkur shartnomaning umumiy taxminiy qiymati 2,1 milliard dollarni tashkil etadi.

Kelishuvning eng muhim jihatlaridan biri shundaki, qurol-yarog‘ sotuvi AQSH davlat budjeti hisobidan emas, balki xalqaro sheriklar tomonidan ajratilgan grant va kredit mablag‘lari evaziga to‘liq qoplanadi.

Kelishuv paketi va moliyalashtirish manbalari

Davlat departamenti tarqatgan rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, savdo chet el harbiy ta’minoti (FMS) dasturi doirasida amalga oshiriladi:

• Buyurtma tarkibi: Ukraina tomoni taxminan 500 ta PATRIOT PAC-3 raketasi, ular uchun ehtiyot qismlar va tegishli dasturiy ta’minot paketini xarid qilish bo‘yicha rasmiy so‘rov yuborgan;

• Eng so‘nggi modifikatsiya: CNN nashrining qayd etishicha, gap hozirda qurollanishda mavjud bo‘lgan eng kuchli va zamonaviy PAC-3 MSE raketa modifikatsiyasi haqida bormoqda;

• To‘lov manbalari: Kelishuv qiymati (2,1 mlrd dollar) Kanada, Germaniya va Norvegiya tomonidan JUMPSTART dasturi doirasida taqdim etilgan mablag‘lar hamda Yevropa Ittifoqi krediti hisobidan ta’minlanadigan Ukraina milliy mablag‘lari evaziga to‘lanadi. AQSH budjetidan bunga hech qanday mablag‘ sarflanmaydi.

Mahalliy ishlab chiqarish va litsenziya masalasi nima bo‘ldi?

Raketalarni Ukrainaning o‘z hududida ishlab chiqarish bo‘yicha avval ilgari surilgan rejalar to‘xtatilgan:

• Trampning tashabbusi: 2026 yilning yozida AQSH prezidenti Donald Tramp Ukrainaga Patriot raketalarini o‘z hududida ishlab chiqarish bo‘yicha maxsus litsenziya berish imkoniyatini kun tartibiga olib chiqqan edi;

• Rubio va Oq uy pozitsiyasi: Biroq sentyabr oyi boshida AQSH Davlat kotibi Marko Rubio bunday litsenziya berish murakkab texnologik jarayon ekanini hamda yaqin kelajakda Ukrainaning xavfsizlik muammolarini tezkor hal qilolmasligini ta’kidladi. Shundan so‘ng ishlab chiqarishni ko‘chirish muhokamasi yopilgan;

• Yetkazib berish muddati: Hozircha Davlat departamenti ushbu 500 ta raketaning aniq qachon va qaysi bosqichlarda topshirilishi muddatlarini ochiqlamagan.

Ushbu yirik kelishuv Ukraina havo hujumidan mudofaa tizimining barqarorligini ta’minlash va strategik infratuzilmalarni himoya qilishda muhim ahamiyat kasb etishi kutilmoqda.