O‘zbekiston fintex bozorida yirik shov-shuvlarga sabab bo‘lgan «Maroqand» aksionerlik jamiyati rasman to‘lovga qobiliyatsiz deb topildi. Toshkent tumanlararo iqtisodiy sudining 2026 yil 2 fevraldagi qaroriga ko‘ra, mashhur UPay to‘lov tizimiga egalik qilgan ushbu kompaniyani tugatish bo‘yicha ish yurituvi boshlandi. Bu voqea «Humans» ekotizimi atrofidagi muammolarning mantiqiy davomi sifatida ko‘rilmoqda.
UPay: Muvaffaqiyatli startdan bankrotlikkacha
«Maroqand» AJ tomonidan boshqarilgan UPay tizimi o‘z vaqtida mamlakatimizdagi eng ommabop platformalardan biri edi.
- Xizmatlar ko‘lami: Foydalanuvchilar tizim orqali kommunal to‘lovlar, davlat xizmatlari, mobil aloqa va internet uchun haq to‘lash, shuningdek, kartadan kartaga pul o‘tkazish imkoniga ega bo‘lgan.
- Egalik huquqi: Kompaniya 2022 yilda «Humans» fintex-guruhi tarkibiga kirgan edi. Biroq, 2024 yil oktyabrida Markaziy bank tomonidan o‘rnatilgan 6 oylik cheklov kompaniyaning inqirozga yuz tutishidan ilk darak edi.
Milliardlab o‘g‘irlangan mablag‘lar va «Humans» mojarosi
2025 yil oxirida «Humans» ilovasi foydalanuvchilari katta moliyaviy yo‘qotishlarga duch kelishdi.
- Firibgarlik qurbonlari: Ijtimoiy tarmoqlarda fuqarolarning kartalaridan ruxsatsiz pul yechib olingani haqida ko‘plab shikoyatlar paydo bo‘ldi.
- Zarar miqdori: 2026 yil yanvar oyidagi ma’lumotlarga ko‘ra, 2 mingdan ziyod shaxsning jami 7 milliard so‘mga yaqin mablag‘i talon-toroj qilingan.
- Kompaniya munosabati: Humans rahbariyati bu holatni texnik xatolik va tashqi firibgarlik bilan izohlab, o‘z aybini rad etgan bo‘lsa-da, Markaziy bank tekshiruv natijalarini huquqni muhofaza qilish organlariga taqdim etdi.
Tizimli inqiroz: Ketma-ket bankrotlik
Eslatib o‘tamiz, 2025 yilning oktyabr oyida «Humans» MCHJning o‘zi ham iqtisodiy sud tomonidan bankrot deb e’lon qilingan edi. Endilikda uning to‘lov infratuzilmasini ta’minlovchi asosiy bo‘g‘ini — «Maroqand» AJ ham rasman tugatilmoqda.
Hozirda mazkur holat yuzasidan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan bo‘lib, tergov harakatlari davom etmoqda. O‘g‘irlangan mablag‘larning egalariga qaytarilishi va aybdorlarning jazolanishi jamoatchilik diqqat markazida qolmoqda.
Sizningcha, to‘lov tizimlaridagi bu kabi inqirozlardan so‘ng elektron hamyonlarga bo‘lgan ishonchni qayta tiklash mumkinmi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
