Yurtimizda atrof-muhit musaffoligini asrash, aholi salomatligini muhofaza qilish va sanitariya-epidemiologik barqarorlikni ta’minlash yo‘lida muhim yangilik qadam qo‘ymoqda. O‘zbekistonda nobud bo‘lgan hayvonlarning jasadlarini zamonaviy veterinariya, ekologiya va sanitariya qoidalari asosida xavfsiz yo‘q qilishning mutlaqo yangi tizimi ishlab chiqildi. Yangi qonun loyihasiga ko‘ra, endilikda nobud bo‘lgan jonzotlar maxsus tashkil etiladigan krematoriylarda, yuqori harorat ostida yoqish yo‘li bilan zararsizlantiriladi.
Bu tizim shahar va qishloqlarimizda turli yuqumli kasalliklar tarqalishining oldini olish hamda tabiatni muhofaza qilishda ulkan ahamiyatga ega. Muhim tartib va qoidalar haqida siz uchun batafsil ma’lumot beramiz.
Nimalar taqiqlanadi va jarayonga kimlar mas’ul?
Yangi tartibning hayotga tadbiq etilishi bilan ekologiyaga zarar yetkazadigan eskicha usullarga chek qo‘yiladi. Xususan:
Qat’iy taqiqlar: Endilikda nobud bo‘lgan uy yoki xo‘jalik hayvonlarining jasadlarini oddiy maishiy chiqindi qutilariga (konteynerlarga) tashlash, daryo va soylar kabi suv havzalariga oqizish, shuningdek, belgilanmagan ochiq maydonlarga ko‘mib yuborish qat’iyan man etiladi.
Mas’ul idoralar: Hayvonlarni krematsiya qilish (kuydirish) ishlari tuman va shahar obodonlashtirish boshqarmalari tomonidan, davlat veterinariya xizmati hamda Ekologiya vazirligi organlari xodimlarining bevosita nazorati ostida amalga oshiriladi.
Hayvon nobud bo‘lganda nima qilish kerak?
Agar fuqarolar yoki tadbirkorlar ixtiyorida biror jonzot o‘limi kuzatilsa, muayyan harakatlar algoritmiga amal qilinishi lozim bo‘ladi:
Bosqichma-bosqich amalga oshiriladigan jarayonlar:
Zudlik bilan xabar berish: Hayvon o‘lgani aniqlangan zahoti bu haqda tegishli hududiy veterinariya va obodonlashtirish idoralariga ma’lum qilish shart.
Hujjatlashtirish: Voqea joyiga yetib kelgan mutaxassislar hayvonning turini, uning o‘lim sabablarini aniqlab, maxsus rasmiy dalolatnoma tuzishadi.
Alohida nazorat: Agar jonzot biror xavfli yuqumli kasallik tufayli o‘lgan deb gumon qilinsa, uning jasadi atrofdagilardan zudlik bilan ajratilib, alohida izolyatsiyaga olinadi.
Tashish tartibi va oliy darajadagi harorat
Loyihada jasadlarni olib chiqib ketish va kuydirishning texnik tomonlari ham ipidan-ingnasigacha belgilab qo‘yilgan. Unga ko‘ra, o‘lgan hayvonlar havo o‘tkazmaydigan (germetik) maxsus qop va idishlarda (konteynerlarda) tashiladi. Ularni vaqtincha saqlash muddati esa 24 soatdan oshib ketmasligi kerak.
Belgilangan maskanlardagi maxsus innovatsion pechlarda kuydirish jarayoni 800 dan 1200 darajagacha bo‘lgan o‘ta yuqori issiqlik haroratida bajariladi. Bunday issiqlikda har qanday xavfli virus va bakteriyalar butunlay yo‘q bo‘lib ketadi.
Favqulodda holatlar va xodimlar xavfsizligi
Loyihadan alohida o‘rin olgan bandlardan biri — yurtimizda kutilmagan tabiiy ofatlar, ommaviy kasalliklar (epizootiya) yoki boshqa favqulodda vaziyatlar yuz berganda hayvonlarni yo‘q qilishning alohida, tezkor rejasi ham shakllantirilgan. Shuningdek, ushbu qaltis jarayonda bevosita ishtirok etadigan barcha ishchi-xodimlar maxsus himoya liboslari, niqoblar va zamonaviy dezinfeksiya vositalari bilan yuz foiz ta’minlanishi shart qilib qo‘yildi.
Bu yangi tizimning joriy etilishi shaharlarimiz ozodaligi, farzandlarimiz salomatligi va go‘zal tabiatimiz daxlsizligini ta’minlash yo‘lidagi eng to‘g‘ri qadamlardan biridir. Atrof-muhitga befarq bo‘lmaylik, yangi qoidalarga doimo amal qilaylik!
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
