Gilamda oltin: NKMK ishchisi qanday fosh bo‘lgan edi?

Navoiyda NKMK zavodidan tarkibida qimmatbaho metall bo‘lgan ma’danli qumni olib chiqishga uringan ishchiga nisbatan sud hukmi o‘qildi. Sud hujjatiga ko‘ra, u oltin tarkibli bo‘tanani gilam bo‘laklariga shimdirib, zavod hududidan olib chiqmoqchi bo‘lgan.

Hodisa 2-sonli GMZda sodir bo‘lgan

Sud hukmiga ko‘ra, 36 yoshli H.O. NKMK Markaziy kon boshqarmasiga qarashli 2-sonli gidrometallurgiya zavodi maydalash sexida tegirmon mashinisti vazifasida ishlagan.

Hodisa 20 mart kuni sodir bo‘lgan. Ma’lum qilinishicha, ishchi tarkibida qimmatbaho metall bo‘lgan bo‘tanani 2 ta gilam bo‘lagiga to‘yintirish orqali olib chiqib ketishga uringan.

Biroq zavod tartibot bo‘limi xodimlari uning harakatlaridan shubhalangan va paket tekshirilganda holat fosh bo‘lgan.

Gilam bo‘laklaridan nima topildi?

Tekshiruv davomida gilam bo‘laklaridan 4 kilogrammdan ortiq ma’danli qum aniqlangan.

Ushbu qum tarkibida 18,44 gramm oltin va 4 gramm kumush bo‘lgani ma’lum qilindi. Oltin qiymati 35 million so‘m, kumush qiymati esa 120 ming so‘m deb baholangan.

Bu raqamlar hodisa miqyosan katta ko‘rinmasligi mumkinligini, ammo gap qimmatbaho metall va sanoat xavfsizligi haqida ketayotganini ko‘rsatadi.

Sudda aybiga iqror bo‘lgan

H.O. sudda aybiga iqror bo‘lgan. U ko‘rsatmasida 20 mart kuni smena asosida ishga kelgani, belgilangan tegirmonlar oldiga borgani va 29-sonli tegirmonning pastki quyilish quvurlari qopqoqlarini ochganini aytgan.

Uning so‘zlariga ko‘ra, u yerga 2 dona gilam bo‘lagini qo‘ygan. Smena yakunida esa gilam bo‘laklarini olib, sellofan paketga solgan.

“Ularni olib ketayotgan vaqtimda qarshimdan zavod tartibot bo‘limi xodimlari chiqib qoldi. Ularni ko‘rishim bilan qo‘limdagi paketni yon tomonga tashladim”, — degan u suddagi ko‘rsatmasida.

Shundan so‘ng xodimlar paketni ochib ko‘rgan va ichki ishlar organlariga xabar berilgan.

“Oilamda yagona boquvchiman”

Sudda H.O. oilaviy va moddiy sharoiti og‘irligini, oilada yagona boquvchi ekanini bildirib, yengillik so‘ragan.

Bu holat sud tomonidan jazo tayinlashda inobatga olingan bo‘lishi mumkin. Chunki sud yakunida unga ozodlikdan mahrum qilish emas, jarima jazosi tayinlangan.

Sud qanday qaror chiqardi?

Jinoyat ishlari bo‘yicha Tomdi tuman sudi H.O.ni Jinoyat kodeksining 25,169-moddasi 1-qismida nazarda tutilgan jinoyatni sodir etishda aybli deb topgan.

Ya’ni ish o‘g‘irlikka suiqasd sifatida baholangan.

Sud hukmi bilan unga BHMning 10 baravari — 4 million 120 ming so‘m miqdorida jarima jazosi tayinlangan.

Nega bu holat katta e’tibor tortdi?

NKMK O‘zbekistondagi eng yirik sanoat korxonalaridan biri hisoblanadi. Kompaniya rasmiy ma’lumotlariga ko‘ra, u oltin ishlab chiqarish bo‘yicha jahondagi yetakchi kompaniyalar to‘rtligiga kiradi va qazib olishdan qayta ishlashgacha bo‘lgan to‘liq sanoat zanjiriga ega.

Shuning uchun bunday korxonalarda har bir gramm qimmatbaho metall qat’iy hisobda bo‘ladi. Ishlab chiqarish jarayonidagi mayda ko‘ringan qoidabuzarlik ham iqtisodiy xavfsizlik, ichki nazorat va ishonch masalasiga borib taqaladi.

Oddiy tilda aytganda, bu yerda “ozgina olib chiqmoqchi bo‘lgan” degan qarash ishlamaydi. Qimmatbaho metall bilan bog‘liq har qanday harakat qonun oldida jiddiy baholanadi.

Ichki nazorat ish berdimi?

Hodisaning fosh bo‘lishi zavoddagi tartibot va nazorat tizimi ishlaganini ko‘rsatadi. Sudda keltirilgan ko‘rsatmaga ko‘ra, ishchi xodimlarni ko‘rgan zahoti paketni tashlab yuborgan, bu esa shubhani yanada kuchaytirgan.

Katta sanoat obyektlarida xavfsizlik faqat tashqi qo‘riqlashdan iborat emas. U xodimlar harakati, ishlab chiqarish chiqindilari, ma’dan, xomashyo va tayyor mahsulot aylanmasini nazorat qilish bilan ham bog‘liq.

Bir paket ortidagi katta saboq

Bu voqea nafaqat bir ishchining javobgarlikka tortilishi, balki sanoat korxonalarida ichki intizom va ishonch qanchalik muhimligini ham ko‘rsatadi.

Sudda ayblanuvchi moddiy ahvoli og‘irligini aytgan. Ammo moddiy qiyinchilik qonunbuzarlikni oqlamaydi. Ayniqsa, gap davlat va mamlakat iqtisodiyoti uchun strategik ahamiyatga ega qimmatbaho resurslar haqida ketganda.

Endi asosiy savol shu: yirik sanoat korxonalarida bunday holatlarning oldini olish uchun nazoratni kuchaytirish kerakmi yoki xodimlar bilan ijtimoiy ishlash tizimini ham kuchaytirish zarurmi?