O‘zbekistonda korrupsiyaga qo‘l urganlar uchun umrbod cheklovlar joriy etildi

Mamlakatimizda adolat mezonlarini mustahkamlash va jamiyat kushandasi bo‘lmish poraxo‘rlikka qarshi ayovsiz kurashish yo‘lida navbatdagi keskin va tarixiy qadam tashlandi. Yurtimizda qonun ustuvorligini ta’minlash hamda davlat apparatini halol kadrlar bilan shakllantirish maqsadida yangi tizim ishga tushirildi.

Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi Ichki ishlar vazirligi (IIV) bilan hamkorlikda korrupsiyaga oid jinoyatlarni sodir etgan va sud tomonidan aybdor deb topilgan shaxslarning yagona elektron reyestrini (maxsus «qora ro‘yxat»ni) yuritishni boshladi. Ushbu tizimga kiritilgan sobiq mansabdorlar va fuqarolar uchun kelajakda bir qator jiddiy va umrbod amal qiluvchi taqiqlar kuchga kiradi.

Elektron reyestr kimlarni qamrab oladi va uning maqsadi nima?

Mazkur raqamlashtirilgan ro‘yxatga jinoiy qonunchilikda belgilangan korrupsion qilmishlarni sodir etgan va qonuniy jazoga tortilgan barcha shaxslar kiritib boriladi. Yangi choradan ko‘zlangan asosiy maqsad — muqaddam korrupsion o‘tmishga ega bo‘lgan, davlat va xalq ishonchini suiiste’mol qilgan kimsalarni davlat boshqaruvi tizimidan, shuningdek, budjet mablag‘larini taqsimlash jarayonlaridan butkul va umrbod chetlashtirishdan iboratdir.

«Qora ro‘yxat»ga tushgan shaxslar uchun amal qiluvchi qat’iy cheklovlar:

Elektron reyestrga ism-sharifi muhrlangan shaxslar uchun quyidagi hayotiy va professional faoliyatlar butkul taqiqlanadi:

• Davlat xizmati va yuksak e’tirof: Bunday shaxslarning qayta davlat xizmatiga qabul qilinishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Shuningdek, ularning davlat tomonidan beriladigan oliy mukofotlar, orden va medallar bilan taqdirlanishiga cheklov qo‘yiladi.

• Rahbarlik lavozimlari: Sarsongarchilik va poraxo‘rlikka yo‘l qo‘ygan kimsalar hech bir davlat tashkilotida, vazirlik yoki idoralarda, shuningdek, yurtimizdagi oliy ta’lim muassasalarida (OTM) rahbarlik loyihalari va direktorlik lavozimlarini egallay olmaydilar.

• Davlat budjeti va loyihalar: Ularning davlat xaridlarida hamda Davlat-xususiy sheriklik (DXSH) loyihalarida ishtirok etishi taqiqlanadi. Bu cheklov ularning bevosita nazorati ostida bo‘lgan yoki ularga tegishli bo‘lgan shaxsiy biznes tuzilmalariga ham birdek tegishlidir.

• Siyosiy va jamoatchilik faoliyati: Tezkor ro‘yxatdagi shaxslarning saylab qo‘yiladigan lavozimlarga o‘z nomzodini ko‘rsatishi hamda turli davlat organlari huzurida tashkil etiladigan jamoatchilik kengashlariga a’zo sifatida kirishi qonunan cheklanadi.

Zamin tahlilchilarining yakuniy xulosasi:

Mamlakatimizda korrupsiyaga nisbatan «murosasizlik» tamoyili shunchaki so‘zda emas, balki amalda o‘z ifodasini topmoqda. Bugun ishga tushirilgan elektron reyestr davlat mulkiga ko‘z olaytirganlar uchun kelajak eshiklarini yopib qo‘yuvchi qudratli qonuniy to‘siqdir. Budjet mablag‘larining halol taqsimlanishi va davlat idoralarining tozalanishi yo‘lidagi bu islohot muxlislarimiz va xalqimiz tomonidan katta mamnuniyat bilan kutib olinmoqda.

Yurtimizdagi eng muhim huquqiy islohotlar, qonunchilikdagi yangiliklar va korrupsiyaga qarshi kurashning qaynoq tafsilotlarini hamisha Zamin sahifalarida biz bilan kuzatib boring!