O‘zbekistonda dahshatli raqamlar: 4 yilda 14 yoshgacha bo‘lgan 445 nafar bola zo‘rlangan!

O‘zbekistonda voyaga yetmagan va himoyasiz bolalarga nisbatan sodir etilayotgan jinsiy jinoyatlar bo‘yicha jamiyatni larzaga soluvchi rasmiy statistika ochiqlandi. Demokratik institutlar va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish masalalari qo‘mitasi raisi Gulrux Agzamovaning ma’lum qilishicha, mamlakatda 2022–2025 yillar davomida 14 yoshga to‘lmagan norasida bolalarni zo‘rlash holatlari yuzasidan jami 445 ta jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.

Taqdim etilgan to‘rt yillik dinamika shuni ko‘rsatmoqdaki, bu turdagi og‘ir jinoyatlar soni yil sayin keskin oshib borgan: 2022 yilda 85 ta, 2023 yilda 108 ta va 2024 yilda rekord darajadagi 129 ta holat qayd etilgan. 2025 yilda esa 123 ta jinoyat ishi ochilib, ko‘rsatkich hamon xavfli yuqori chegarada qolmoqda. Ushbu ayanchli raqamlar Oliy Majlisda bolalarga nisbatan zo‘ravonlik uchun umrbod qamoq jazosini joriy etish tashabbusi nega kechiktirib bo‘lmas darajada zarur bo‘lganini yaqqol isbotlamoqda.

«445 ta jinoyat ishi, 2024 yilgi rekord va to‘xtovsiz o‘sish»: Rasmiy hisobotning 5 ta asosiy nuqtasi

14 yoshga to‘lmagan bolalarga nisbatan sodir etilgan jinsiy zo‘ravonlik ko‘rsatkichlari bo‘yicha eng muhim faktlar:

• To‘rt yilda 445 ta rasmiy jinoyat ishi: 2022–2025 yillar oralig‘ida 14 yoshga yetmagan murg‘ak bolalarni zo‘rlash bo‘yicha yuzlab ishlar qo‘zg‘atildi;

• Yil sayin ko‘payish dinamikasi: 2022 yilda 85 ta holat bo‘lgan bo‘lsa, 2023 yilda bu raqam 108 taga yetib, 27 foizlik o‘sishni ko‘rsatdi;

• 2024 yildagi antirekord: To‘rt yillik davr ichida eng yuqori va dahshatli ko‘rsatkich 2024 yilga to‘g‘ri kelib, 129 ta jinoyat ishi ochildi;

• 2025 yilda xavfli barqarorlik: O‘tgan 2025 yil davomida ham holatlar kamaymadi — naq 123 ta jinoyat ishi qayd etildi;

• Qonunchilikni kuchaytirish uchun asos: Qo‘mita raisi Gulrux Agzamova tomonidan e’lon qilingan mazkur dalillar pedofillarga nisbatan umrbod qamoq jazosi berilishi va da’vo muddatini bekor qilishga asosiy turtki bo‘ldi.

O‘zbekistonda 14 yoshgacha bo‘lgan bolalarni zo‘rlash jinoyatlari dinamikasi tasnifi (2022–2025 yy.)

Yillar kesimida ochilgan jinoyat ishlari soni va jarayonning ijtimoiy ko‘rsatkichlari tahlili:

Huquqiy va kriminologik ekspertiza: Nega bu raqamlar faqat «aysbergning uchi» bo‘lishi mumkin?

Huquqshunoslar, kriminologlar, bolalar huquqlari bo‘yicha mutaxassislar va psixologlarning xulosalari:

• «Yashirin (latent) jinoyatlar xavfi»: Kriminologiyada bolalarga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik eng yuqori latentlikka ega bo‘lgan jinoyatlar sirasiga kiradi; 445 ta jinoyat ishi — bu faqat huquq-tartibot organlariga yetib borgan va rasmiylashtirilgan faktlardir; oiladagi tazyiq, sharmanda bo‘lishdan qo‘rqish yoki bolaning nima bo‘layotganini tushunmasligi sababli qanchadan-qancha holatlar sir tutilib kelinayotgani jamiyat uchun ulkan fojiadir;

• 2024 yildagi sakrash sababi: Statistikaning 85 tadan 129 tagacha oshishi faqat jinoyat ko‘payganini emas, balki jamiyatda bu muammoga nisbatan sukut saqlash kayfiyati kamayganini, ota-onalar va faollarning militsiyaga murojaat qilish darajasi oshganini ham ko‘rsatadi; oshkoralik va jazoning muqarrarligi ta’minlanmas ekan, bunday vahshiyliklar yashirin qolaveradi;

• Umrbod qamoq va da’vo muddatining bekor bo‘lishi — yagona chora: 445 nafar begunoh norasidaning taqdiri poymol bo‘lgani pedofillarga nisbatan hech qanday shafqat bo‘lishi mumkin emasligini ko‘rsatdi; Parlamentda ko‘rilayotgan 14 yoshga to‘lmaganlarga tajovuz qilganlik uchun umrbod qamoq jazosi va da’vo muddatining yo‘qotilishi — bu hayvoniy xususiyatga ega jinoyatchilarni jamiyatdan butun umrga tozalashning eng adolatli yo‘lidir.

Sizningcha, 4 yilda 445 nafar go‘dakning zo‘rlanishi fojiasiga qarshi faqat qonunlarni kuchaytirish (umrbod qamoq) kifoyami yoki mahalla, maktab va oilalarda qo‘shimcha nazorat tizimlari ham kerakmi? Farzandlarimizni bunday vahshiyliklardan asrash uchun yana qanday shoshilinch choralarni ko‘rish lozim deb hisoblaysiz? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va bolalar xavfsizligiga daxldor ushbu muhim tahlilni barcha ota-onalar bilan baham ko‘ring!