Xitoy dunyodagi eng yirik bir ko‘zguli FAST (Five-hundred-meter Aperture Spherical Radio Telescope) radioteleskopining asosiy troslarini ilk bor to‘liq mahalliy analoglarga almashtirishni boshladi. Ilgari ushbu muhim komponentlar import qilingan bo‘lsa, endilikda Xitoy o‘z texnologiyalaridan foydalanmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
Teleskopning 30 tonnalik qabul qiluvchi kabinasi oltita ulkan po‘lat tros yordamida osib qo‘yilgan. Ushbu tizim qabul qilgichni yuqori aniqlik bilan boshqarish imkonini beradi. Muhandislar umumiy uzunligi qariyb 4 kilometr bo‘lgan oltita asosiy kabelni almashtirmoqda, ularning har biri olti tonnadan ortiq vaznga ega.
Troslar ekstremal sharoitlarda ishlaydi: qabul qiluvchi kabina 140 metr balandlikda joylashgan bo‘lib, 200 metrdan ortiq masofada harakatlana oladi. Har kuni kabellar yuzlab bukilish va impulsli yuklamalarga duch keladi, shuning uchun ularning chidamliligi besh yillik uzluksiz ishlash talablariga javob berishi shart.
Yangi troslarni yaratish uchun Xitoy jamoasi 62 mingdan ortiq shkiv sinovlari va 200 mingga yaqin yuklama testlarini o‘tkazdi. 2025-yil avgustida mahalliy kabellar barcha bosqichlardan muvaffaqiyatli o‘tdi. Bu yutuq nafaqat xorijiy qaramlikni kamaytirdi, balki milliy muhandislik salohiyatini ham mustahkamladi.
2016-yilda ishga tushirilgan FAST radioteleskopi pulsarlarni qidirish, yulduzlararo gazni o‘rganish va kosmik hodisalarni tahlil qilishda dunyo fanining eng muhim vositalaridan biriga aylangan.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
