Vaysman instituti va Kaliforniya universiteti olimlari guruhi koinotda hayotni aniqlashning mutlaqo yangi, universal usulini ishlab chiqdi. Ular DNK yoki oqsillar kabi aniq molekulyar markerlarni izlash oʻrniga, moddalarning molekulyar tuzilishidagi statistik tartibni tahlil qilishni taklif etishdi. Bu yondashuv kosmik zondlar bortida oʻta murakkab laboratoriya jihozlari boʻlmagan taqdirda ham hayot belgilarini aniqlash imkonini beradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
Yangi usul tirik organizmlar va noorganik tabiat oʻrtasidagi fundamental farqqa asoslanadi. Abiotik jarayonlarda termodinamika qonunlari hukmronlik qilib, tartibsiz va bashorat qilib boʻladigan aralashmalarni hosil qiladi. Tiriklik esa energiyani tartib yaratishga sarflaydi. Tadqiqotchilar ekologiyada turlar xilma-xilligini oʻlchash uchun ishlatiladigan Hill raqamlarini molekulyar maʼlumotlarga moslashtirib, biologik tashkilotni kosmik chiqindilardan ajratib turuvchi matematik filtr yaratdilar.
Ushbu algoritmni ishlab chiqqan matematik Barak Soberning taʼkidlashicha, usul hayotning aynan qanday shaklda ekanligiga bogʻliq emas. U hayotning fundamental tashkiliy prinsipini qidiradi, shuning uchun ham u bizga notanish boʻlgan, boshqa biokimyoviy asosga ega hayot shakllarini ham aniqlay oladi. Bu yondashuv ayniqsa Yupiter va Saturnning muzli yoʻldoshlari, masalan, Yevropa va Enseladni oʻrganishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Model sinovlari shuni koʻrsatdiki, usul hatto radiatsiya taʼsirida qisman shikastlangan namunalarda ham biologik izlarni aniqlay oladi. Algoritm allaqachon mikrob kulturalari, qadimiy qazilmalar hamda Bennu va Ryugu asteroidlaridan olingan namunalar ustida muvaffaqiyatli sinovdan oʻtdi. NASA va ESA mutaxassislari ushbu statistik yondashuvni boʻlajak kosmik missiyalarda, jumladan, ExoMars loyihasida qoʻllashni rejalashtirmoqda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
