Nima uchun barcha yirik kompaniyalar energetika bozoriga intilmoqda

Avval Tesla, keyin Ford, endi esa GM — deyarli barcha avtogigantlar energiya saqlash tizimlari bozoridan oʻz ulushini olishga harakat qilmoqda. Buning sababi oddiy: AQSHda elektromobil (EV) savdosi biroz sekinlashgan boʻlsa-da, statsionar batareyalar savdosi soʻnggi ikki yilda ikki baravar koʻpaydi va bu oʻsish toʻxtash niyatida emas. Solar Energy Industries Association maʼlumotlariga koʻra, 2030-yilga borib yillik oʻrnatish quvvati 110 GW/soatdan oshadi, bu esa bugungi koʻrsatkichdan ikki baravar koʻpdir. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

GM kompaniyasining batareyalar va barqaror rivojlanish boʻyicha vitse-prezidenti Kurt Kelty TechCrunch nashriga bergan intervyusida ushbu bozorning salohiyati juda yuqori ekanini taʼkidladi. Kompaniya yaqinda bozorning markaziy qismini egallashga qaratilgan mutlaqo yangi natriy-ionli batareya kimyosini taqdim etdi. Energiya saqlash bozorining bunday shiddatli oʻsishi uchta asosiy trendning birlashishi bilan bogʻliq.

Eng yaqqol sabab — AI (sunʼiy intellekt) tizimlariga xizmat koʻrsatuvchi maʼlumotlar markazlarining (data centers) kengayishidir. Ushbu markazlarning energiyaga boʻlgan talabi oʻn yillikning oxiriga borib qariyb uch baravar ortishi kutilmoqda. Shu bilan birga, iqtisodiyotning transport, ishlab chiqarish va isitish-sovutish tizimlari kabi yirik tarmoqlari ham toʻliq elektrlashtirilmoqda. Keltyning soʻzlariga koʻra, hatto maʼlumotlar markazlarisiz ham bu sohada jiddiy oʻsish kuzatilmoqda.

Faqat avtoishlab chiqaruvchilar emas, balki startaplar ham ushbu bozorga katta sarmoya kiritmoqda. Masalan, Base Power oktyabr oyida 1 milliard dollar, Lunar Energy esa 232 million dollar mablagʻ jalb qildi. Hozircha bozorda Tesla yetakchilik qilmoqda: oʻtgan yili oʻrnatilgan 57 GW/soat quvvatning 82 foizi aynan ushbu kompaniya hissasiga toʻgʻri keldi. Tesla uchun energiya saqlash segmentidagi yalpi foyda 30 foizni tashkil etadi, bu esa anʼanaviy avtomobil sotishdan olinadigan foydadan bir necha baravar koʻpdir.

GM oʻzining natriy-ionli hujayralarini oʻn yillikning oxiriga borib tayyorlashni rejalashtirgan. Kompaniya ushbu bozor uchun maxsus moslashtirilgan batareyalar oilasini ishlab chiqish ustida ishlamoqda. Garchi Tesla hozircha bozorni nazorat qilayotgan boʻlsa-da, raqobatning kuchayishi energetika sohasida yangi texnologik inqilobdan darak bermoqda.