Commonwealth Fusion Systems ARC termoyadro reaktori modelini yangiladi

Commonwealth Fusion Systems kompaniyasi bilan bogʻliq tadqiqotchilar va muhandislar guruhi kelajakdagi ARC termoyadro elektr stansiyasi loyihasini aniqlashtiruvchi beshta maqoladan iborat turkumni eʼlon qildi. Ushbu ishlar yangilangan plazma modellari va muhandislik hisob-kitoblariga asoslangan boʻlib, ularning maqsadi SPARC eksperimental reaktorini sanoat darajasiga koʻtarish qanchalik real ekanligini baholashdan iborat. Termoyadro energetikasi deyarli cheksiz va kam uglerodli energiya manbai sifatida qaralmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Loyiha asosida vodorodning ogʻir izotoplari — deyteriy va tritiyning sintez reaksiyasi yotadi. Yangilangan hisob-kitoblarga koʻra, ARC oʻrtacha 1,13 GW termoyadro quvvatini ishlab chiqarishi kutilmoqda, shundan taxminan 500 MW elektr energiyasiga aylantirilishi mumkin. Stansiyaning oʻz ehtiyojlari uchun sarflanadigan energiyadan soʻng, umumiy tarmoqqa taxminan 400 MW quvvat yetkazib berilishi rejalashtirilgan. Loyihaning asosiy elementi yuqori haroratli oʻta oʻtkazgichlar boʻlib, ular klassik tokamaklarga qaraganda ancha kuchli magnit maydonlarini yaratishga imkon beradi.

Yangi tadqiqotlarda tizimning dinamik rejimda ishlashiga alohida eʼtibor qaratilgan. Rejaga koʻra, 15 daqiqalik faol termoyadro ishidan soʻng, qayta ishga tushirish va barqarorlashtirish uchun bir daqiqalik tanaffus qilinadi. Bunday yondashuv issiqlik inersiyasi hisobiga plazmaning yuqori haroratini saqlab qolish imkonini beradi. Shuningdek, reaktor ichki devorlarini himoya qilish uchun volframdan foydalanish va vakuum kamerasini har 1–2 yilda almashtirish mumkin boʻlgan modulli konstruksiya taklif etilmoqda.

Hozirda qurilayotgan SPARC reaktori yaqin yillarda ishga tushishi va plazma barqarorligi hamda reaksiya chiqindilarini chiqarib tashlash samaradorligini tekshirish uchun sinov maydonchasi boʻlib xizmat qilishi kutilmoqda. Muhandislik xatarlariga qaramay, mualliflar ARC fizik nuqtayi nazardan barqaror boʻlishini va plazmani isitishga sarflangan energiyadan koʻproq quvvat chiqarish rejimiga erisha olishini taʼkidlamoqda. Biroq, loyihaning iqtisodiy samaradorligi va uzoq muddatli barqarorligi masalasi hali ham ochiq qolmoqda.