Starlink Karib dengizidagi «Sigir oroli»ni yuqori tezlikdagi internet bilan taʼminladi

Ilon Mask boshqaruvidagi SpaceX kompaniyasi oʻzining Starlink sunʼiy yoʻldosh internet tizimini Karib dengizida joylashgan Il-a-Vash orolidagi jamoat texnologiya markazida ishga tushirdi. Ushbu loyiha tufayli hududdagi yuzlab talabalar va oʻqituvchilar ilk bor barqaror va past kechikishli (latency) global tarmoqqa ulanish imkoniyatiga ega boʻlishdi. Bu qadam chekka hududlarda raqamli tengsizlikni bartaraf etish yoʻlidagi muhim bosqich sanaladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Il-a-Vash (fransuzchadan tarjima qilinganda «Sigir oroli») Gaiti janubi-gʻarbiy qirgʻoqlarida joylashgan boʻlib, maydoni taxminan 52 kvadrat kilometrni tashkil etadi. Mazkur orol oʻzining goʻzal tabiati bilan ajralib tursa-da, uzoq vaqt davomida zamonaviy aloqa vositalaridan uzilib qolgan edi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, anʼanaviy telekommunikatsiya infratuzilmasi rivojlanmagan ushbu hududda Starlink yagona samarali yechimga aylandi.

Taʼlim va raqamli imkoniyatlar

Yangi aloqa kanali orol aholisi, ayniqsa yoshlar uchun keng imkoniyatlar eshigini ochmoqda. Endilikda oʻquvchilar onlayn taʼlim resurslaridan foydalanishlari, video darsliklarni koʻrishlari va zamonaviy raqamli xizmatlar orqali bilim olishlari mumkin. Bu kabi texnologik yangiliklar chekka hududlardagi taʼlim sifatini poytaxt darajasiga yaqinlashtirishga xizmat qiladi.

SpaceX kompaniyasi Starlink loyihasi doirasida faqat Karib havzasi bilan cheklanib qolayotgani yoʻq. Avvalroq kompaniya Keniya va Paragvaydagi chekka maktablarni ham internetga ulagan edi. Shuningdek, Boliviya boʻylab 14 ta olis maktabdagi 1000 dan ortiq oʻquvchi va oʻqituvchilar aynan ushbu tizim yordamida yuqori tezlikdagi internetdan bahramand boʻlishmoqda.

Global qamrov va kelajak rejalari

Starlink tarmogʻining kengayishi Afrika qitʼasida ham davom etmoqda. Yaqinda SpaceX Kot-d'Ivuar (Fil tishi qirgʻogʻi) davlatida oʻz xizmatlarini koʻrsatish uchun rasmiy ruxsatnoma oldi. Bugungi kunda Yer orbitasida 10 000 dan ortiq Starlink sunʼiy yoʻldoshlari faoliyat koʻrsatmoqda, bu esa dunyoning eng chekka nuqtalarida ham aloqa sifatini kafolatlaydi.

Hozirgi vaqtda Starlink xizmatlaridan dunyoning 160 ta mamlakatida 12 milliondan ortiq abonent foydalanmoqda. Kompaniya toʻxtab qolish niyatida emas: 2026-yilda Starship raketasi yordamida yangi avlod — V3 sunʼiy yoʻldoshlarini uchirish rejalashtirilgan. Bu esa internet tezligini yanada oshirish va kechikish vaqtini minimal darajaga tushirish imkonini beradi.

Oʻzbekiston sharoitida ham bu kabi texnologiyalar katta qiziqish uygʻotmoqda. Mamlakatimizning togʻli va borish qiyin boʻlgan qishloqlarida Starlink kabi tizimlarning joriy etilishi raqamli iqtisodiyot va masofaviy taʼlim rivojiga ulkan turtki berishi mumkin.