Sunʼiy intellekt inqilobi va ommaviy qisqartirishlar: Texnogigantlar nima uchun xodimlardan voz kechmoqda?

Global texnologiya bozorida kutilmagan va ziddiyatli jarayon kuzatilmoqda: yirik kompaniyalar rekord darajadagi daromadlar haqida hisobot berayotgan bir paytda, minglab xodimlarni ishdan boʻshatishda davom etmoqda. Ushbu ommaviy qisqartirishlarning asosiy sababi sifatida esa sunʼiy intellekt (AI) texnologiyalarining joriy etilishi koʻrsatilmoqda. Soha mutaxassislarining fikricha, 2026-yil texnologik ish oʻrinlarining transformatsiyasi uchun burilish nuqtasi boʻlib xizmat qiladi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Oracle korporatsiyasi yaqinda eʼlon qilgan moliyaviy hisobotiga koʻra, soʻnggi 12 oy ichida kompaniya oʻz ishchi kuchini 21 000 kishiga yoki jami shtatning 13 foiziga qisqartirgan. Kompaniya rahbariyati ushbu qarorni bevosita AI texnologiyalarini operatsion jarayonlarga tatbiq etish bilan izohladi. Bu koʻrsatkich avvalgi prognozlardan ancha yuqori boʻlib, texnologiya olamida inson mehnatining oʻrnini algoritmlar egallayotganidan dalolat beradi.

AI tufayli ish oʻrinlarini yoʻqotayotgan kompaniyalar

Challenger, Gray & Christmas konsalting firmasi maʼlumotiga koʻra, may oyi texnologiya sohasida xodimlarni qisqartirish boʻyicha soʻnggi yillardagi eng yuqori koʻrsatkichni qayd etdi. Roʻyxatda nafaqat dasturiy taʼminot ishlab chiquvchilar, balki apparat taʼminoti va kiberxavfsizlik gigantlari ham bor:

• Meta: Mark Zuckerberg boshqaruvidagi kompaniya 8 000 xodimni boʻshatdi, biroq 7 000 kishini yangi AI yoʻnalishidagi rollarga oʻtkazdi.
• Google: Alphabet tarkibidagi Cloud va kiberxavfsizlik boʻlimlarida 3 000 ga yaqin muhandis ishdan boʻshatildi, vaholanki Cloud daromadi ilk bor 20 milliard dollardan oshgan edi.
• Cisco: Kompaniya 4 000 ga yaqin ish oʻrnini qisqartirib, resurslarni optik tolali aloqa va AI infratuzilmasiga yoʻnaltirishini maʼlum qildi.
• Intuit: Moliyaviy dasturlar ishlab chiquvchisi tuzilmani soddalashtirish maqsadida 3 000 xodim bilan xayrlashdi.

GitLab kompaniyasi ham ushbu tendensiyadan chetda qolmadi. Kompaniya oʻz xodimlarining 14 foizini (taxminan 350 kishi) AI infratuzilmasiga investitsiya kiritish uchun boʻshatishga qaror qildi. GitLab bosh direktori Bill Staplesning soʻzlariga koʻra, kompaniya "avlodlar almashinuvi" jarayonini boshlagan va oʻz platformasini butunlay AI agentlari uchun qayta qurmoqda. Qizigʻi shundaki, kompaniya daromadi oʻtgan yilga nisbatan 23 foizga oʻsgan.

Sanoat va boshqaruvdagi oʻzgarishlar

Faqatgina IT kompaniyalari emas, balki anʼanaviy sanoat vakillari ham AI taʼsirini his qilmoqda. Masalan, General Motors (GM) oʻzining axborot texnologiyalari boʻlimidan 600 ga yaqin xodimni boʻshatdi. Garchi kompaniya buni bozor konʼyunkturasi bilan bogʻlagan boʻlsa-da, ichki manbalar qarorda sunʼiy intellektning roli katta ekanini tasdiqlamoqda. Shu bilan birga, GM hozirda AI va avtonom transport vositalari boʻyicha yangi mutaxassislarni faol qidirmoqda.

Cloudflare kompaniyasi esa oʻz tarixidagi eng yuqori choraklik daromadni (639,8 million dollar) qayd etgan boʻlsa-da, xodimlarining 20 foizidan voz kechdi. Kompaniya rahbari Matthew Princening taʼkidlashicha, qisqartirishlar asosan oʻrta boʻgʻin menejerlari, huquqshunoslar va moliya boʻlimi xodimlariga tegishli boʻlgan. Bu AI nafaqat kod yozuvchilarni, balki maʼmuriy boshqaruv xodimlarini ham oʻrnini bosa boshlaganini koʻrsatadi.

Mutaxassislarning fikricha, texnologiya gigantlari pandemiya davridagi haddan tashqari koʻp ishga olish siyosatini endi AI yordamida optimallashtirmoqda. Bu jarayon mehnat bozorida malaka talablarining keskin oʻzgarishiga va anʼanaviy kasb egalarining yangi texnologiyalarga moslashish zaruriyatini keltirib chiqarmoqda. Oʻzbekistonlik mutaxassislar uchun ham ushbu global tendensiya muhim signal boʻlib, AI vositalari bilan ishlash koʻnikmasi endilikda afzallik emas, balki zaruriyatga aylanmoqda.