Britaniyada 14 ta yangi yadro reaktori qurilishi kutilmoqda: 8 million xonadon uchun energiya

Buyuk Britaniya energetika tizimida tub burilish yasashi kutilayotgan ulkan loyiha eʼlon qilindi. Yevropaning SGE kompaniyasi boshchiligidagi xususiy konsorsium mamlakat hududida 14 ta kichik modulli yadro reaktorini (SMR) qurish taklifi bilan chiqdi. Ushbu tashabbus amalga oshsa, yangi energiya bloklarining umumiy quvvati 4,2 GWga yetadi, bu esa qariyb 8 million xonadonni uzluksiz elektr energiyasi bilan taʼminlash uchun yetarlidir. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Mazkur loyiha allaqachon Britaniya hukumatining Advanced Nuclear Framework davlat dasturi doirasida koʻrib chiqish uchun taqdim etilgan. Konsorsium hisob-kitoblariga koʻra, yangi reaktorlar ishga tushgach, mamlakatning elektr energiyasiga boʻlgan ehtiyojining 11 foizigacha qismini qoplashi mumkin. Eng ahamiyatli jihati shundaki, ushbu inshootlarning xizmat koʻrsatish muddati kamida 60 yilni tashkil etishi kutilmoqda.

Yangi texnologiya va strategik yondashuv

Loyiha anʼanaviy yirik atom elektr stansiyalaridan farqli oʻlaroq, uchta yirik maydonda bir xil turdagi BWRX-300 reaktorlarini joylashtirishni nazarda tutadi. Ushbu texnologiya GE Vernova Hitachi kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan. Rejaga koʻra, birinchi stansiyada oltita, qolgan ikkitasida esa toʻrttadan reaktor oʻrnatiladi. Bunday seriyali ishlab chiqarish usuli qurilish muddatini qisqartirish va har bir blokning narxini sezilarli darajada arzonlashtirish imkonini beradi.

Loyiha ortida turgan konsorsium tarkibi ham ancha nufuzli boʻlib, unga Samsung C&T, Laing O'Rourke, Aecon Group, Google Cloud, Fermi Development va Etara kabi kompaniyalar kirgan. Moliyalashtirish masalasi xususiy investitsiyalar hamda Britaniyaning Contracts for Difference mexanizmi orqali, Milliy farovonlik jamgʻarmasi koʻmagida hal etilishi rejalashtirilgan.

Global energetikadagi oʻrni va istiqbollar

BWRX-300 reaktori bugungi kunda kichik modulli reaktorlar sinfidagi eng tayyor va ishonchli loyihalardan biri hisoblanadi. Hozirda ushbu turdagi ilk energiya bloki Kanadada barpo etilmoqda, Buyuk Britaniyada esa texnologiya parallel ravishda davlat litsenziyalash jarayonidan oʻtmoqda. Agar hukumat ushbu tashabbusga yashil chiroq yoqsa, birinchi reaktorni 2034-yilda tijoriy foydalanishga topshirish koʻzda tutilgan.

Oʻzbekiston kabi energetika mustaqilligiga intilayotgan mamlakatlar uchun ham bunday kichik modulli reaktorlar texnologiyasi katta qiziqish uygʻotishi tabiiy. Ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu loyiha nafaqat ekologik toza energiya manbai, balki anʼanaviy AESlarga nisbatan tezroq va arzonroq barpo etiladigan zamonaviy yechim sifatida koʻrilmoqda. Britaniya tajribasi kelajakda butun dunyo boʻylab yadro energetikasining yangi davrini boshlab berishi mumkin.