XXI asr yelkani: Wing560 texnologiyasi ulkan yuk kemasida muvaffaqiyatli sinovdan o‘tdi

Dengiz transporti sanoatida ekologik toza texnologiyalarga o‘tish yo‘lida muhim qadam tashlandi. Oceanbird kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan Wing560 deb nomlanuvchi qattiq yelkanli tizim Tirranna deb nomlanuvchi ulkan rolkerni (avtomobil tashuvchi kema) harakatga keltirishda o‘z samaradorligini isbotladi. Ushbu texnologiya an’anaviy yoqilg‘i sarfini sezilarli darajada kamaytirish imkonini beradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com ma’lumotiga ko‘ra, uzunligi 230 metr bo‘lgan Tirranna kemasi sinovlardan so‘ng yana tijoriy ekspluatatsiyaga qaytdi. Wing560 — bu balandligi 46 metr va kengligi 14 metr bo‘lgan ulkan konstruksiya bo‘lib, u oddiy matoli yelkanlardan tubdan farq qiladi. U ko‘proq samolyot qanotiga o‘xshash aerodinamik xususiyatlarga ega bo‘lib, shamol energiyasidan foydalangan holda qo‘shimcha tortish kuchini hosil qiladi.

Ekologiya va iqtisodiy samaradorlik

Mazkur loyiha Yevropaning Orcelle Horizon dasturi doirasida amalga oshirilmoqda. Dasturning asosiy maqsadi dengiz transportidan atmosferaga chiqariladigan zararli gazlar miqdorini kamaytirishdir. Wing560 tizimi dvigatelga tushadigan yuklamani kamaytiradi, bu esa o‘z navbatida yoqilg‘i tejamkorligini ta’minlaydi. Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, bitta shunday yelkan yoqilg‘i sarfini taxminan 10 foizga qisqartirishi mumkin.

Tizimni o‘rnatish jarayoni Rotterdamdagi Damen kemasozlik zavodida amalga oshirildi. O‘rnatishdan avval Wing560 nufuzli DNV klassifikatsiya jamiyati tomonidan sertifikatlangan. Hozirda kema o‘zining muntazam reyslarini amalga oshirmoqda, biroq bortda Oceanbird muhandislari ham bor. Alfa Laval va Wallenius Lines qo‘shma korxonasi mutaxassislari yelkanning real dengiz sharoitidagi ishlashini kuzatib, ma’lumotlar to‘plashmoqda.

Kelajak istiqbollari

Oceanbird muhandislarining ta’kidlashicha, ushbu texnologiya faqat bitta yelkan bilan cheklanib qolmaydi. Kelajakda yangi quriladigan kemalarga bir nechta Wing560 konstruksiyalarini o‘rnatish rejalashtirilgan. Bu esa kemaning harakatlanishi uchun zarur bo‘lgan energiyaning yarmidan ko‘pini shamoldan olish imkonini beradi. Eng muhimi, bu yuk yetkazib berish vaqtiga salbiy ta’sir ko‘rsatmaydi.

O‘zbekiston kabi dengizga chiqish imkoniyati cheklangan mamlakatlar uchun ham bunday global logistika yangiliklari ahamiyatli. Dunyo bo‘ylab yuk tashish xarajatlarining kamayishi va ekologik standartlarning qat’iylashishi xalqaro savdo zanjiridagi narxlarga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Zamonaviy texnologiyalar yordamida dengiz transportining "yashil" iqtisodiyotga o‘tishi global isishga qarshi kurashda muhim omil bo‘lib xizmat qiladi.