Aviatsiya inqilobi: 45 metrda havoga koʻtariluvchi Electra EL9 sertifikatlashdan oʻtmoqda

AQSHning Electra Aero kompaniyasi mintaqaviy aviatsiya sohasida haqiqiy burilish yasashi kutilayotgan EL9 gibrid-elektr samolyotini bozorga chiqarish yoʻlida muhim qadamni qoʻydi. AQSH Federal aviatsiya boshqarmasi (FAA) yangi modelni sertifikatlash jarayonining birinchi bosqichini yakunlab, G-1 Issue Paper hujjatini tasdiqladi. Bu hujjat nostandart texnologiyalarga ega samolyotlar uchun asosiy qoidalar toʻplami boʻlib, regulyator yangi muhandislik yechimlarini qanday baholashini belgilab beradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Electra EL9 loyihasi uchun ushbu bosqichning yakunlanishi yetti oylik intensiv muzokaralar va koʻp yillik hamkorlik natijasidir. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, kompaniya sertifikatlash uchun arizani 2023-yil noyabr oyida topshirgan edi. Endilikda loyiha G-2 bosqichiga oʻtadi, unda samolyotning xavfsizligini tasdiqlash uchun aniq usullar, jumladan, yer usti sinovlari va parvoz tekshiruvlari belgilab olinadi.

Texnologik ustunlik va qisqa masofali parvozlar

Electra EL9 modelining eng asosiy oʻziga xosligi uning oʻta qisqa masofada havoga koʻtarilish va qoʻnish imkoniyatidir. Muhandislarning hisob-kitoblariga koʻra, ushbu havo kemasi uchun bor-yoʻgʻi 45 metr uzunlikdagi maydoncha kifoya qiladi. Taqqoslash uchun, zamonaviy mintaqaviy samolyotlarning aksariyati uchun bir necha yuz metrli uchish-qoʻnish yoʻlaklari talab etiladi.

Samolyotning texnik imkoniyatlari quyidagi jihatlar bilan xarakterlanadi:

• 9 nafargacha yoʻlovchini tashish quvvati;
• 330 dengiz mili (taxminan 610 km) masofaga uchish masofasi;
• Gibrid-elektr kuch qurilmasi yordamida yoqilgʻi tejamkorligi;
• Shahar chekkalari va sanoat zonalaridagi kichik maydonchalardan foydalanish imkoniyati.

Ushbu texnologiya mintaqaviy transport tizimini tubdan oʻzgartirishi mumkin. Katta aeroportlarga bogʻlanib qolish zarurati kamayadi, bu esa logistika xarajatlarini pasaytirib, yoʻlovchilar uchun vaqtni tejash imkonini beradi. Gibrid tizim nafaqat ekologik toza, balki anʼanaviy samolyotlarga qaraganda ancha arzon ekspluatatsiya xarajatlarini vaʼda qilmoqda.

Dunyo miqyosida bunday loyihalarga qiziqish yuqori. Masalan, Rossiyada ham shunga oʻxshash konsepsiyaga ega "Partizan" samolyoti ustida ish olib borilayotgani haqida xabarlar berilgan edi. Biroq, hozirgi vaqtda ushbu loyihaning holati haqida yangi maʼlumotlar mavjud emas, bu esa Electra Aero kompaniyasini ushbu segmentda peshqadamga aylantirmoqda.

Oʻzbekiston kabi togʻli hududlar va uzoq qishloq aholi punktlari koʻp boʻlgan mamlakatlar uchun bunday ixcham va kam joy talab qiladigan samolyotlar kelajakda ichki turizm va logistikani rivojlantirishda muhim rol oʻynashi mumkin. Hozircha Electra EL9 oʻzining sinov bosqichlarini muvaffaqiyatli davom ettirmoqda.