SpaceX Starship uchun yangilangan ulkan tutqichlar mexanizmini namoyish etdi

Ilon Mask asos solgan SpaceX kompaniyasi oʻzining eng qudratli Starship raketa tizimi uchun moʻljallangan yangilangan start maydonchasining ishlash jarayonini koʻrsatdi. Texasdagi Starbase kosmodromida oʻrnatilgan Orbital Launch Mount (OLM) deb nomlanuvchi ushbu qurilma raketaning xavfsiz parvozini taʼminlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Internet tarmoqlarida tarqalgan videolavhalarda Super Heavy tezlatkichini start oldidan ushlab turuvchi ulkan mexanik "panjalar" — qisqichlar tizimining sinxron harakati aks etgan. Ushbu mexanizm raketa dvigatellari toʻliq quvvatga chiqqunga qadar uni yerda ushlab turish va kerakli soniyada qoʻyib yuborish vazifasini bajaradi.

Texnologik murakkablik va xavfsizlik

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, mazkur halqasimon tizim Super Heavy birinchi pogʻonasining asosi atrofida joylashgan. U 33 ta Raptor dvigateli bir vaqtning oʻzida ishga tushganda hosil boʻladigan ulkan bosim va tebranishlarga bardosh berishi kerak. Dvigatellar barqaror ishlay boshlagan lahzada, qisqichlar bir vaqtda ochiladi va raketaga zarar yetkazmaslik uchun tezlik bilan chetga suriladi.

Ushbu modernizatsiya qilingan start stoli avvalgi sinovlarda aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish va parvoz jarayonini yanada ishonchli qilish maqsadida yaratilgan. SpaceX muhandislari har bir soniya va millimetr muhim boʻlgan ushbu jarayonni avtomatlashtirish ustida uzoq vaqt ish olib borishgan.

Navbatdagi parvozga tayyorgarlik

Yaqinda kompaniya Super Heavy V3 rusumli birinchi pogʻonaning olovli sinovlari (static fire test) aks etgan yuqori sifatli foto va videolarni ham eʼlon qilgan edi. Bu sinovlar raketaning parvozga shayligini tekshirishning yakuniy bosqichlaridan biri hisoblanadi.

SpaceX bergan rasmiy bayonotga koʻra, Starship tizimining navbatdagi, yaʼni 13-sinov parvozi joriy yilning 16-iyul sanasida boʻlib oʻtishi kutilmoqda. Mazkur parvoz doirasida nafaqat raketaning koʻtarilishi, balki uning turli qismlarini qayta qoʻndirish texnologiyalari ham sinovdan oʻtkaziladi.

Starship loyihasi insoniyatni Oy va Marsga yetkazishni maqsad qilgan eng ulkan kosmik dasturlardan biri boʻlib, uning har bir muvaffaqiyatli sinovi kosmik turizm va sayyoralararo parvozlar davrini yaqinlashtiradi. Oʻzbekistonlik kosmik texnologiya ixlosmandlari uchun ham ushbu jarayonlar qiziqarli, chunki bunday yutuqlar global internet qamrovi va sunʼiy yoʻldosh aloqasi rivojiga bevosita taʼsir koʻrsatadi.