Buyuk Britaniyada oʻsmirlar uchun tungi «komendantlik soati» joriy etilmoqda

Buyuk Britaniya hukumati voyaga yetmagan yoshlarning ruhiy salomatligini himoya qilish va ularning ijtimoiy tarmoqlarga bogʻlanib qolishining oldini olish maqsadida keskin choralarni eʼlon qildi. Yangi tartibga koʻra, 16 va 17 yoshli oʻsmirlar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishda tungi «komendantlik soati» joriy etiladi. Bu chora yoshlarning uyqu rejimini yaxshilash va ularni onlayn platformalarning salbiy taʼsiridan himoya qilishga qaratilgan. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, endilikda 16 va 17 yoshli foydalanuvchilar uchun ijtimoiy tarmoqlar tungi soat 00:00 dan tonggi 06:00 ga qadar sukut boʻyicha (default) bloklanadi. Ushbu cheklov oʻtgan oyda 16 yoshdan kichik boʻlgan bolalar uchun qator ijtimoiy ilovalardan foydalanishni butunlay taqiqlash haqidagi qarorning mantiqiy davomi hisoblanadi. Britaniya rasmiylari bu orqali yosh avlodning onlayn hayotini tartibga solishni maqsad qilgan.

Bogʻliqlikni keltirib chiqaruvchi funksiyalar cheklanadi

Yangi qoidalar faqat vaqt cheklovi bilan cheklanib qolmaydi. Ijtimoiy tarmoqlardagi foydalanuvchini koʻproq vaqt ushlab qolishga moʻljallangan manipulyatsion funksiyalar ham oʻchirib qoʻyiladi. Xususan, videolarning toʻxtovsiz va avtomatik ravishda ijro etilishi (auto-play) funksiyasi 16-17 yoshlilar uchun sukut boʻyicha faol boʻlmaydi. Bu chora oʻsmirlarning soatlab kontent tomosha qilib qolishini kamaytirishga xizmat qiladi.

Shuningdek, hukumat sunʼiy intellekt asosida ishlovchi ChatGPT kabi chat-botlardan foydalanishni ham tartibga solishni rejalashtirmoqda. 18 yoshga toʻlmagan foydalanuvchilar uchun onlayn platformalarda muntazam ravishda tanaffus qilish haqidagi eslatmalar majburiy etib belgilanadi. Bu chora-tadbirlar majmuasi yoshlarning nafaqat ruhiy, balki jismoniy salomatligini saqlashda ham muhim rol oʻynashi kutilmoqda.

Hukumatning asosiy maqsadi — sogʻlom avlod

Buyuk Britaniya fan, innovatsiyalar va texnologiyalar vaziri Liz Kendall mazkur qaror yuzasidan oʻz fikrlarini bildirib oʻtdi. Uning taʼkidlashicha, 16 yoshdan oshgan oʻsmirlar koʻproq mustaqillikka erishgan boʻlsalar-da, ular hali ham onlayn dunyoning oʻziga oʻrgatib qoʻyuvchi xavfli funksiyalaridan himoyaga muhtojdir.

«Ushbu yangi choralar yoshlarga yetarlicha uxlash, bor eʼtiborini oʻqishga qaratish hamda oilasi va doʻstlari bilan koʻproq vaqt oʻtkazishga yordam berish uchun oʻta muhimdir», — deydi vazir. Ixbt.com maʼlumotiga koʻra, Britaniya bu borada Avstraliya tajribasiga tayanmoqda, chunki Avstraliya ham yaqinda oʻsmirlar uchun ijtimoiy tarmoqlarni cheklash boʻyicha dunyodagi eng qatʼiy qonunlarni qabul qilgan edi.

Oʻzbekiston segmentida ham ijtimoiy tarmoqlarning yoshlar tarbiyasi va sogʻligʻiga taʼsiri tez-tez muhokama qilinadigan mavzulardan biri hisoblanadi. Britaniya tajribasi kelajakda boshqa mamlakatlar, jumladan, Markaziy Osiyo davlatlari uchun ham raqamli xavfsizlik va bolalar himoyasi borasida namuna boʻlishi mumkin. Hozircha texnologik gigantlar ushbu yangi talablarni qanday texnik usullar bilan amalga oshirishi boʻyicha ish olib bormoqda.