Gipertovushli texnologiyalar poygasi: Talon-A uchuvchisiz apparati yangi bosqichga chiqdi

AQSHning Stratolaunch kompaniyasi oʻzining koʻp marta foydalaniladigan Talon-A gipertovushli apparati sinovlarida muhim yutuqqa erishganini eʼlon qildi. Mazkur uchuvchisiz apparat hozirga qadar oʻndan ortiq muvaffaqiyatli parvozlarni amalga oshirib, gipertovushli texnologiyalarni muntazam va arzon sinovdan oʻtkazish tizimini yaratishga bir qadam yaqinlashdi. Ushbu loyiha nafaqat harbiy, balki fuqarolik aviatsiyasi kelajagi uchun ham poydevor boʻlishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Talon-A — bu havodan start oluvchi, toʻliq avtonom va koʻp marta ishlatiladigan uchish apparatidir. U maxsus tashuvchi samolyotdan ajralib chiqqach, oʻz dvigatellari yordamida 5 Max (soatiga taxminan 6170 kilometr) dan yuqori tezlikka erishadi. Belgilangan sinov dasturini bajarganidan soʻng, apparat mustaqil ravishda oddiy uchish-qoʻnish yoʻlagiga qaytib qoʻnadi. Bu esa uni texnik koʻrikdan oʻtkazib, qisqa vaqt ichida qayta parvozga tayyorlash imkonini beradi.

Arzon va samarali sinov platformasi

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, bitta Talon-A apparati allaqachon bir necha bor havoga koʻtarilib, qayta tiklanish va takroriy foydalanish imkoniyatini amalda isbotladi. Bunday yondashuv anʼanaviy bir martalik gipertovushli raketalar va apparatlarga qaraganda sinovlar tannarxini keskin kamaytirishga xizmat qiladi. Muhandislar parvozlar davomida aerodinamika, kuch qurilmasining ishlashi, issiqlikdan himoya qilish samaradorligi va boshqaruv tizimlari haqida qimmatli maʼlumotlarni toʻplashmoqda.

Olingan maʼlumotlar yangi avlod gipertovushli dvigatellari, chidamli materiallar va datchiklarni ishlab chiqishni sezilarli darajada tezlashtiradi. Hozirda dastur ixtiyorida ikkita tashuvchi samolyot va ikkita Talon-A apparati mavjud. Gigant ikki fuzelyajli Roc samolyotidan tashqari, kompaniya qayta jihozlangan Boeing 747-400 Spirit of Mojave platformasidan ham foydalanmoqda.

Harbiy va tijoriy istiqbollar

Mazkur sinovlar AQSH Mudofaa vazirligi buyurtmasiga binoan MACH-TB (Multi-Service Advanced Capability Hypersonics Test Bed) dasturi doirasida amalga oshirilmoqda. Ushbu dasturning asosiy maqsadi gipertovushli texnologiyalarni rivojlantirishni jadallashtirish va bu boradagi tadqiqotlarni kundalik amaliyotga aylantirishdir. Stratolaunch kelajakda parvozlar chastotasini oshirish va oʻz parkini kengaytirishni rejalashtirgan.

Gipertovushli tezlikda harakatlanish texnologiyasi nafaqat strategik qurollanish poygasida, balki global logistika va yoʻlovchi tashish sohasida ham inqilob yasashi mumkin. Talon-A kabi loyihalar muvaffaqiyati dunyoning istalgan nuqtasiga bir necha soat ichida yetib borish imkonini beruvchi havo kemalarini yaratish yoʻlidagi muhim texnik toʻsiqlarni bartaraf etishga yordam beradi.