Xitoy koinotda inqilob qilmoqchi: Gravity-2 koʻp marta ishlatiladigan eng kuchli raketaga aylanadi

Xitoyning Orienspace xususiy kompaniyasi koinotni zabt etish borasida navbatdagi ulkan qadamni tashlamoqda. Kompaniya tomonidan ishlab chiqilayotgan Gravity-2 raketasi 2026-yilning toʻrtinchi choragida ilk parvozini amalga oshirishi kutilmoqda. Ushbu loyiha nafaqat Xitoy, balki jahon tijoriy kosmonavtikasi uchun ham muhim ahamiyatga ega, chunki u koʻp marta foydalanish imkoniyati bilan koinotga yuk tashish xarajatlarini keskin kamaytirishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Yangi raketaning eʼlon qilinishi Gravity-1 raketasining uchinchi muvaffaqiyatli parvozidan soʻng maʼlum boʻldi. 22-iyul kuni Gravity-1 orbitaga toʻqqizta sunʼiy yoʻldoshni muvaffaqiyatli olib chiqib, oʻzining ishonchliligini isbotladi. Orienspace vakillarining taʼkidlashicha, ushbu muvaffaqiyatli missiya raketaning sinov bosqichidan muntazam tijoriy parvozlar bosqichiga oʻtganini anglatadi.

Texnik imkoniyatlar va Falcon 9 bilan raqobat

Gravity-2 raketasining texnik koʻrsatkichlari soha mutaxassislarini hayratda qoldirmoqda. U past yer orbitasiga 21,5 tonnagacha, 500 kilometr balandlikdagi quyosh-sinxron orbitasiga esa 15 tonnagacha foydali yuk olib chiqish quvvatiga ega boʻladi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, oʻz xususiyatlari va yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha u Ilon Maskning SpaceX kompaniyasiga tegishli mashhur Falcon 9 raketasining deyarli kloniga aylanadi.

Yangi raketaning asosiy ustunligi uning birinchi bosqichi koʻp marta ishlatilishidadir. Loyihaga koʻra, markaziy blok parvozdan soʻng yerga qaytib qoʻnadi va qayta tiklanib, keyingi missiyalarda yana foydalaniladi. Bu esa tijoriy mijozlar uchun xizmat narxini sezilarli darajada pasaytiradi va Xitoyning xalqaro koinot bozoridagi mavqeini mustahkamlaydi.

Gravity-2 oʻzining quvvat manbai sifatida kompaniya tomonidan mustaqil ishlab chiqilgan toʻqqizta Force-110 suyuq kislorod-kerosin dvigatelidan foydalanadi. Ikkinchi bosqichda esa bitta Force-110 Vacuum dvigateli oʻrnatiladi. Bunday kuchli agregatlar yirik sunʼiy yoʻldoshlarni va butun boshli orbital tizimlarni koinotga chiqarish imkonini beradi.

Xitoyning orbital internet loyihasi

Mazkur loyihaning strategik maqsadlaridan biri Xitoyning milliy past orbitali sunʼiy yoʻldosh internet tizimini yaratishdir. Bu tizim Starlink tarmogʻiga oʻziga xos raqobatchi boʻlishi kutilmoqda. Loyiha bosh konstruktori Syu Goguanning soʻzlariga koʻra, ushbu tarmoqning ilk qurilmalarini orbitaga chiqarish uchun joriy yilning uchinchi choragidan boshlab Gravity-1 raketalaridan foydalanila boshlanadi.

Eslatib oʻtamiz, hozirgi Gravity-1 raketasi Xitoydagi eng yirik qattiq yoqilgʻili raketa hisoblanadi. Uning umumiy ogʻirligi 405 tonnani tashkil etib, 6,5 tonnagacha yuk koʻtarishga qodir. Gravity-2 ning ishga tushirilishi esa ushbu koʻrsatkichlarni bir necha barobar oshirib, Xitoy xususiy kompaniyalarining koinot poygasidagi ishtirokini yangi bosqichga olib chiqadi.