Pentagon kosmik parvozlar dasturi byudjetini 17 milliard dollargacha oshirdi

AQSH Mudofaa vazirligi milliy xavfsizlik manfaatlarini koʻzlab amalga oshiriladigan kosmik parvozlar dasturi (NSSL) uchun ajratiladigan mablagʻ miqdorini keskin oshirishga qaror qildi. Soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, dasturning umumiy byudjeti 11,4 milliard dollarga koʻpaytirilib, jami 17 milliard dollarga yetkazildi. Bu avvalgi 5,6 milliard dollarlik koʻrsatkichdan qariyb uch baravar koʻp demakdir. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Ushbu moliyaviy kengayish AQSHning koinotdagi strategik ustunligini mustahkamlash va harbiy maqsadlardagi sunʼiy yoʻldoshlarni orbitaga olib chiqish jarayonini tezlashtirishga xizmat qiladi. Ixbt.com nashrining xabar berishicha, qoʻshimcha mablagʻlar dastur doirasida tanlab olingan 7 ta yetakchi xususiy kompaniya oʻrtasida taqsimlanishi kutilmoqda. Bu qadam Pentagonning koinot infratuzilmasini rivojlantirishda xususiy sektorga boʻlgan bogʻliqligi ortib borayotganini yana bir bor tasdiqlaydi.

Xususiy sektorning harbiy sanoatdagi roli

NSSL dasturining kengaytirilishi shunchaki mablagʻ ajratish emas, balki AQSH mudofaa tizimida xususiy tijorat tizimlaridan foydalanish koʻlamini yangi bosqichga olib chiqishni anglatadi. Hozirda Pentagon koinotdagi mudofaa qobiliyatini shakllantirishda aynan xususiy kompaniyalarning innovatsion yechimlariga tayanmoqda. Bu esa davlat va biznes oʻrtasidagi hamkorlikni yanada mustahkamlaydi.

Ushbu yirik sarmoyalar fonida boshqa kichikroq, ammo strategik ahamiyatga ega loyihalar ham faol qoʻllab-quvvatlanmoqda. Masalan, orbitadagi sunʼiy yoʻldoshlar oʻrtasida lazer yordamida energiya uzatish tizimlarini ishlab chiqayotgan Pulse Space startapi AQSH Kosmik kuchlaridan 40 million dollarlik shartnoma olishga muvaffaq boʻldi. Shuningdek, sunʼiy yoʻldoshlar uchun yirik quyosh panellarini yoyish uskunalarini yaratuvchi Beyond Reach Labs kompaniyasi 10 million dollar miqdorida investitsiya jalb qildi.

Koinot bozoridagi yangi oʻyinchilar va imkoniyatlar

AQSH hukumati nafaqat yirik parvozlarni, balki suborbital tadqiqotlarni ham eʼtibordan chetda qoldirmayapti. Xususan, Spinifex Space kompaniyasi suborbital parvozlar uchun toʻliq xizmatlar siklini taqdim etishini eʼlon qildi. Bu xizmatlar missiyalarni tashkil etish, xususiy uchish maydonchalaridan foydalanish va yangi texnologiyalarni sinovdan oʻtkazish infratuzilmasini oʻz ichiga oladi.

Zamonaviy texnologiyalar asrida koinot nafaqat ilmiy tadqiqotlar, balki global xavfsizlikning ajralmas qismiga aylandi. Pentagonning ushbu qarori xalqaro maydonda koinot poygasi yangi surʼat olayotganini koʻrsatmoqda. Oʻzbekistonlik mutaxassislar uchun ham ushbu jarayonlar qiziqarli, chunki global kosmik bozorning kengayishi kelajakda sunʼiy yoʻldosh aloqasi va masofadan zondlash xizmatlari narxiga va sifatiga bevosita taʼsir koʻrsatadi.

Xulosa qilib aytganda, AQSH Mudofaa vazirligi koinotni kelajakdagi ehtimoliy mojarolar maydoni sifatida koʻrmoqda va bu yoʻnalishda tijorat kompaniyalari bilan hamkorlikni maksimal darajaga yetkazishni maqsad qilgan. 17 milliard dollarlik yangi chegara yaqin yillarda orbitaga chiqariladigan harbiy apparatlar sonining keskin ortishiga olib keladi.