Xitoy koinotda inqilobiy orbita yaratdi: Shijian-31 butun geostatsionar kamarni kuzatadi

Xitoy koinot tadqiqotlari sohasida ilgari kuzatilmagan strategik qadamni tashladi. 16-iyun kuni uchirilgan Shijian-31 eksperimental sunʼiy yoʻldoshi mutlaqo noodatiy orbitaga joylashtirildi. Integrity ISR va ComSpOC tahliliy kompaniyalari maʼlumotlariga koʻra, ushbu apparat yer yuzidan taxminan 35 786 km balandlikda joylashgan butun geostatsionar kamarni izchil kuzatish imkoniyatiga ega boʻldi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Geostatsionar kamar insoniyat uchun oʻta muhim hudud hisoblanadi, chunki aynan shu yerda aloqa, telekoʻrsatuv va meteokuzatuv sunʼiy yoʻldoshlarining asosiy qismi faoliyat yuritadi. Shijian-31 klassik "Molniya" orbitasining oʻzgartirilgan versiyasidan foydalanmoqda. Odatda bunday orbita shimoliy kengliklarda aloqa oʻrnatish uchun xizmat qilsa, Xitoy apparati uning mexanikasini ekvator ustidan uzoq vaqt davomida kuzatuv olib borishga moslashtirgan.

Noodatiy orbita mexanikasi va imkoniyatlari

Yangi sunʼiy yoʻldoshning asosiy oʻziga xosligi uning aylanish davrida namoyon boʻladi. Anʼanaviy 12 soatlik sikl oʻrniga, Shijian-31 har bir toʻliq aylanishni 12,5 soatda amalga oshiradi. Bu esa apparatning har bir yangi oʻtishda oʻz kuzatuv nuqtasini uzunlik boʻyicha 15,7 darajaga surishiga sabab boʻladi. Natijada sunʼiy yoʻldosh taxminan 23 kun ichida butun Yer shari atrofidagi geostatsionar kamarni toʻliq skanerlab chiqadi.

Apparat oʻz orbitasining eng yuqori nuqtasida (apogeyda) Yerdan 39 900 km masofagacha uzoqlashadi. Bu geostatsionar orbitadan bir necha ming kilometr balandroq boʻlib, butun hududni goʻyoki "yuqoridan" qulay koʻrinishda nazorat qilish imkonini beradi. Mutaxassislar ushbu yondashuvni orbital mexanika sohasidagi oʻta ayyorona va samarali yechim deb baholamoqdalar.

Strategik ahamiyat va maxfiylik

Xitoy aerokosmik fan va texnika korporatsiyasi (CASC) rasmiy bayonotida Shijian-31 faqat "koinot muhitini tadqiq qilish" uchun moʻljallanganini taʼkidlagan. Biroq, ushbu seriyadagi avvalgi apparatlar koinotda yonilgʻi quyish va orbital vaziyatni monitoring qilish kabi murakkab harbiy-texnik vazifalarni bajarishda qoʻllanilgan. Hozircha CASC yangi apparatning birorta ham suratini eʼlon qilgani yoʻq.

Tahlilchilarning fikricha, Shijian-31 ni Yerdan turib kuzatish ham oʻta qiyin vazifa. Uning minimal balandligi 2000 km ni tashkil etadi, bu esa koʻplab masofadan zondlash sunʼiy yoʻldoshlaridan ancha yuqori. Shuningdek, u geostatsionar orbitadagi boshqa inspektor-apparatlardan ham minglab kilometr uzoqlikda harakatlanadi, bu esa uni deyarli sezilmas qiladi.

Ekspertlar xulosasiga koʻra, Xitoyning ushbu texnologiyasi koinotdagi faoliyatni doimiy nazorat qilishga boʻlgan qiziqish ortib borayotganidan dalolat beradi. Zarurat tugʻilganda, Shijian-31 minimal yonilgʻi sarfi bilan oʻz traektoriya yoʻnalishini oʻzgartirib, bevosita geostatsionar kamar ichiga kirishi va u yerdagi istalgan obyekt bilan yaqin masofadan aloqaga kirishishi mumkin.