SpaceX tarixiy muvaffaqiyatga erishdi: Starship ilk bor okeanga yumshoq qoʻndi

Ilon Mask asos solgan SpaceX kompaniyasi oʻzining Starship oʻta ogʻir raketa tizimining 13-sinov parvozini yakunladi. Ushbu missiya dastur tarixidagi eng muvaffaqiyatli bosqichlardan biri boʻldi, chunki kema oʻz butunligini saqlab qolgan holda Hind okeaniga ilk bor yumshoq qoʻnishni amalga oshirdi. Bu natija koinotni oʻzlashtirish va qayta foydalaniluvchi raketalar texnologiyasida yangi davrni ochib beradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Parvoz 24-iyul kuni Texasdagi Starbase poligonidan amalga oshirildi. Bu Starship V3 modifikatsiyasining ikkinchi sinovi boʻlib, kema havoga koʻtarilganidan bir soat oʻtib oʻz vazifasini bajardi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, kema suv yuzasiga tushganidan keyin ham maʼlum muddat suzib yurgan va Yerga telemetriya maʼlumotlarini uzatishda davom etgan. SpaceX vakili Den Xuot ushbu voqeani "dastur tarixidagi eng yumshoq qoʻnish" deb taʼrifladi.

Texnik muammolar va yangi yutuqlar

Garchi missiya muvaffaqiyatli deb baholansa-da, Super Heavy tezlatgichining qaytishi paytida kutilmagan texnik nosozliklar kuzatildi. Rejaga koʻra, tezlikni pasaytirish uchun 13 ta Raptor dvigateli baravar ishga tushishi kerak edi. Biroq, telemetriya maʼlumotlariga koʻra, ularning faqat 5 tasi ishlagan. Natijada tezlatgich Meksika koʻrfazi suvlariga belgilanganidan yuqori tezlikda kelib urilgan.

Shunga qaramay, Starship kemasining oʻzi koinotda bir qator muhim operatsiyalarni bajardi. Xususan, parvoz davomida oltita Raptor dvigatelidan biri ochiq kosmosda qayta oʻt oldirildi. Ushbu manevr kelajakdagi orbital missiyalar va kemani Yerga xavfsiz qaytarish uchun hayotiy ahamiyatga ega hisoblanadi. Shuningdek, kema bortidagi yangi avlod Starlink V3 sunʼiy yoʻldoshlarini ajratish tizimi ham sinovdan oʻtkazildi.

Issiqlik himoyasi va kelajak rejalari

Kemaning atmosferaga kirish jarayoni eng hayajonli lahzalardan biri boʻldi. Bort kameralari kema korpusining qizigan plazma bilan oʻralganini jonli efirda namoyish etdi. Starship issiqlik himoya qatlami bunday oʻta yuqori haroratga bardosh bera olishini isbotladi. Suvga qoʻnishdan oldin kema vertikal holatga oʻtib, uchta dvigatel yordamida tezlikni pasaytirdi.

Ushbu muvaffaqiyat SpaceX uchun Marsga parvozlarni amalga oshirish yoʻlidagi ulkan qadamdir. Starship tizimi toʻliq qayta foydalanishga moʻljallangan boʻlib, u koinotga yuk yetkazib berish xarajatlarini keskin kamaytirishi kutilmoqda. Oʻzbekistonlik texnologiya ixlosmandlari uchun ham ushbu yangilik muhim, chunki Starlink tizimining rivojlanishi kelajakda butun dunyo boʻylab, jumladan, chekka hududlarda ham yuqori tezlikdagi internetga ulanish imkonini kengaytiradi.

SpaceX jamoasi endilikda olingan maʼlumotlarni tahlil qilib, keyingi parvozlarda Super Heavy tezlatgichining qoʻnish tizimini takomillashtirish ustida ish olib boradi. Navbatdagi sinovlarda nafaqat okeanga qoʻnish, balki tezlatgichni maxsus "Mechazilla" minorasi yordamida havoda tutib qolish rejalashtirilgan.