NASA 2028-yilda Marsga yangi avlod vertolyotlarini yuboradi

AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) Qizil sayyorani oʻzlashtirish yoʻlida navbatdagi ulkan qadamni tashlashga tayyorgarlik koʻrmoqda. Agentlik 2028-yilda Marsga yangi avlod robotlashtirilgan vertolyotlarini uchirishni rejalashtirmoqda. Ushbu missiyadan koʻzlangan asosiy maqsad — kelajakda insoniyatning Marsga ilk qoʻnishi uchun eng xavfsiz va qulay maydonchalarni aniqlashdan iborat. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

TASS agentligining NASA vakiliga tayanib xabar berishicha, ushbu muhim missiya SR-1 (Space Reactor-1) Freedom deb nomlangan apparat yordamida amalga oshiriladi. Mazkur qurilma AQSHning yadroviy energetika qurilmasi bilan jihozlangan birinchi sayyoralararo kosmik kemasi sifatida tarixga kirishi kutilmoqda. Uning bortida SkyFall majmuasi joylashgan boʻlib, u afsonaviy Ingenuity texnologiyalari asosida yaratilgan yangi uchuvchi apparatlarni oʻz ichiga oladi.

Yadroviy quvvat va havo razvedkasi

Yangi loyiha doirasida yadroviy kuch qurilmasidan foydalanish Marsga ogʻirroq yuklarni yetkazib berish va uzoq masofali tadqiqotlarni oʻtkazish imkonini beradi. SkyFall tarkibidagi vertolyotlar oʻziga xos havo razvedkachilari vazifasini oʻtaydi. Ular Mars sirtini sinchiklab oʻrganadi, hududning batafsil xaritalarini tuzadi va kelajakdagi boshqariluvchi ekspeditsiyalar uchun ideal qoʻnish nuqtalarini qidiradi.

Qiziqarli jihati shundaki, NASA SR-1 Freedom apparatini yaratishda xarajatlarni tejash maqsadida Gateway oylik stansiyasi dasturi uchun ishlab chiqilgan muhandislik yechimlaridan foydalanmoqda. Maʼlumotlarga koʻra, ushbu missiyani ishlab chiqish va uchirishning umumiy qiymati taxminan 2,1 milliard dollarni tashkil etadi. Agentlik mutaxassislari Marsga ilk insoniy parvoz 2040-yilgacha amalga oshishiga ishonch bildirishmoqda.

Ingenuity muvaffaqiyatining davomi

Nega aynan vertolyotlar tanlangani bejiz emas. Ularning oʻtmishdoshi boʻlgan Ingenuity Mars tadqiqotlari tarixidagi eng muvaffaqiyatli tajribalardan biriga aylandi. 2021-yil fevral oyida Perseverance marshodi bilan birga yetib kelgan ushbu mitti apparat dastlab atigi bir nechta sinov parvozini amalga oshirishi kerak edi.

Biroq Ingenuity kutilganidan ancha bardoshli boʻlib chiqdi va qariyb uch yil davomida 72 marta parvoz qildi. Uning missiyasi faqat 2024-yil yanvarida, qoʻnish vaqtida parraklari shikastlangandan keyingina yakunlandi. Yangi missiya esa aynan shu muvaffaqiyatli tajribani yangi bosqichga olib chiqishi kutilmoqda.

Ushbu loyiha nafaqat texnologik yutuq, balki insoniyatning boshqa sayyoralarda doimiy maskanlar barpo etish strategiyasining ajralmas qismidir. Mars atmosferasining oʻta siyrakligiga qaramay, vertolyotlarning samaradorligi isbotlangani kelajakdagi kolonizatsiya jarayonlarini sezilarli darajada tezlashtiradi.