NVIDIA rahbari Jensen Huang X tarmogʻidagi ilk postida sunʼiy intellektni boʻgʻmaslikka chaqirdi

NVIDIA kompaniyasi asoschisi va rahbari Jensen Huang ijtimoiy tarmoqdagi ilk chiqishi bilan texnologiya olamida katta shov-shuv koʻtardi. U X (sobiq Twitter) platformasidagi debyut postida Vashington maʼmuriyatini sunʼiy intellekt (AI) sohasida haddan tashqari cheklovlar oʻrnatishdan ogohlantiruvchi ochiq xatni eʼlon qildi. Ushbu tashabbus AQSHning texnologik yetakchiligini saqlab qolish uchun ochiq kodli modellarni himoya qilish zarurligiga qaratilgan. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Huangning taʼkidlashicha, ochiq modellar kiberxavfsizlikni mustahkamlaydi, innovatsiyalar va bilimlar tarqalishini tezlashtiradi hamda davlatlarning texnologik suverenitetini taʼminlaydi. "Dunyoga ham ilgʻor yopiq modellar, ham istiqbolli ochiq modellar birdek zarur", deb yozadi NVIDIA rahbari. Uning bu fikri sohaning boshqa gigantlari tomonidan ham qizgʻin qoʻllab-quvvatlandi.

Ilon Musk va 80-yillar xatosi

Tesla va X rahbari Ilon Musk Jensen Huangning ushbu bayonotiga toʻliq qoʻshilishini bildirdi. U bugungi vaziyatni 1980-yillardagi dasturiy taʼminot bozoridagi kurashga qiyosladi. Oʻshanda ham ochiq kodli tizimlarga nisbatan shubha bilan qaralgan, biroq aynan ular zamonaviy internetning poydevoriga aylangan edi. Muskning fikricha, sunʼiy intellektni vaqtidan oldin cheklash taraqqiyotni toʻxtatib qoʻyishi mumkin.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu ochiq xatni dunyoning 25 ga yaqin yirik tashkilotlari, jumladan Microsoft, Meta, Hugging Face, Andreessen Horowitz, Perplexity va IBM kabi kompaniyalar imzolagan. Hujjatda sunʼiy intellekt rivojlanishining uchta asosiy ustuni keltirib oʻtilgan:

• Ochiq modellar startaplar va universitetlar uchun iqtisodiy imkoniyatlarni kengaytiradi;
• Texnologiya ustidan bir nechta firma nazorat oʻrnatishining oldini olib, sogʻlom raqobatni kuchaytiradi;
• Koʻp sonli tadqiqotchilarga kodni tekshirish va zaifliklarni bartaraf etish imkonini berish orqali xavfsizlikni oshiradi.

Suverenitet va innovatsiyalar poydevori

Maktub mualliflari "distillyatsiya" amaliyotini — yaʼni bir model natijalari asosida boshqasini oʻqitish uslubini ham himoya qilishgan. Garchi bu borada bahslar davom etayotgan boʻlsa-da, mutaxassislar buni oʻgʻrilik emas, balki qonuniy tadqiqot usuli deb hisoblashmoqda. Bu usul yangi modellarning samaradorligini oshirishda muhim rol oʻynaydi.

Ochiq kodli tizimlar shunchaki dasturiy taʼminot narxini pasaytirib qolmay, balki muhandislar va tadbirkorlar avlodi uchun umumiy bilimlar bazasini yaratdi. Oʻzbekiston kabi rivojlanayotgan bozorlar uchun ham AI modellarining ochiqligi juda muhim, chunki bu mahalliy dasturchilarga jahon standartidagi texnologiyalardan foydalangan holda oʻz mahsulotlarini yaratish imkonini beradi.

Xulosa oʻrnida shuni aytish joizki, NVIDIA va boshqa texnologik yetakchilarning bu chiqishi sunʼiy intellekt kelajagi uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. Agar hukumatlar qatʼiy cheklovlar oʻrnatsa, bu nafaqat AQSH, balki butun dunyo boʻylab raqamli transformatsiya jarayonini sekinlashtirishi mumkin.