Yevropa Oyni oʻrganish uchun ilk MAGPIE lunoxodini yaratishga 65 million yevro ajratdi

Yevropa kosmik agentligi (ESA) Oyning janubiy qutbidagi muzliklarni tadqiq qilish maqsadida ispace-Europe kompaniyasi bilan 65 million yevrolik yirik shartnoma imzoladi. Ushbu loyiha doirasida MAGPIE (Mission for Advanced Geophysics and Polar Ice Exploration) deb nomlangan birinchi Yevropa lunoxodi ishlab chiqiladi. Mazkur missiya insoniyatning Oy resurslaridan kelajakda foydalanish imkoniyatlarini baholashda hal qiluvchi qadam boʻlishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

MAGPIE apparati 2029-yilda Oyga uchirilishi rejalashtirilgan. U koinotga ispace Mission 4 qoʻnish moduli yordamida yetkaziladi. Lunoxodning asosiy vazifasi Oyning janubiy qutbi yaqinida suv muzini qidirish, shuningdek, qiziganda bugʻlanib ketishi mumkin boʻlgan uchuvchi moddalar barqarorligini va Oy regolitining xususiyatlarini oʻrganishdan iborat. Bu maʼlumotlar kelajakda Oyda barpo etiladigan bazalar uchun mahalliy resurslarni qayta ishlash texnologiyalarini yaratishda muhim hisoblanadi.

Kosmik tadqiqotlarda yangi yondashuv

Ushbu loyiha ESA uchun tarixiy ahamiyatga ega, chunki agentlik ilk bor kichik xususiy kosmik kompaniyani oʻzining Oy missiyasi uchun asosiy sanoat ijrochisi sifatida tanladi. MAGPIE loyihasi ESA Small Exploration Missions (SMEX) dasturining birinchi qismi boʻlib, u tadqiqot loyihalarini tezroq joriy etish va kamroq byudjet bilan amalga oshirishga qaratilgan. Bunda agentlik maʼlum darajadagi xavflarni qabul qilishga tayyorligini bildirgan.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ESA bu safar faqatgina uskunani yetkazib berishni emas, balki loyihalashtirishdan tortib ilmiy maʼlumotlarni olishgacha boʻlgan toʻliq xizmatlar paketini sotib olmoqda. Bunday sxema AQShning NASA agentligi tomonidan qoʻllaniladigan CLPS (Commercial Lunar Payload Services) dasturini eslatsa-da, Yevropa yondashuvi lunoxodning oʻziga va uning tadqiqot natijalariga egalik qilishni nazarda tutishi bilan farqlanadi.

Xalqaro hamkorlik va tajriba

MAGPIE missiyasi keng koʻlamli xalqaro hamkorlikning bir qismidir. Yevropa texnologiyalari va missiyani boshqarish tizimi Yaponiyaning ispace transport infratuzilmasidan foydalanadi. Shu tariqa, ESA va JAXA (Yaponiya aerokosmik tadqiqotlar agentligi) kelajakda Oyni oʻzlashtirish masalalarida oʻz imkoniyatlarini birlashtirmoqda. Bu hamkorlik global kosmik poygada Yevropaning oʻrnini mustahkamlashga xizmat qiladi.

ispace-Europe kompaniyasi uchun bu Oy dasturi doirasidagi ikkinchi muhim urinishdir. Avvalroq, 2025-yilda kompaniyaning Lyuksemburg boʻlinmasi tomonidan yaratilgan TENACIOUS lunoxodi Oy orbitasiga yetib borgan edi. Biroq, apparatni sirtga qoʻndirish jarayonidagi muvaffaqiyatsizlik tufayli u bilan aloqa uzilgan. Yangi MAGPIE loyihasi oʻtgan xatolardan xulosa chiqargan holda, yanada mukammalroq texnologiyalar bilan jihozlanishi kutilmoqda.