Hindiston hukumati Bitchat anonim messenjerini bloklashni talab qildi

Hindiston hukumati GitHub platformasidan Twitter asoschilaridan biri Jack Dorsey tomonidan yaratilgan Bitchat dezentralizatsiyalashgan messenjeriga tegishli repozitoriylarni oʻchirishni talab qildi. Ushbu qaror mamlakatda davom etayotgan keng koʻlamli norozilik namoyishlari fonida qabul qilindi, chunki namoyishchilar internet cheklovlarini chetlab oʻtish uchun aynan shu ilovadan faol foydalanmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Jack Dorsey oʻzining X ijtimoiy tarmogʻidagi sahifasida Hindiston Ichki ishlar vazirligi qoshidagi Kiberjinoyatchilikka qarshi kurashish koordinatsiya markazi (I4C) tomonidan yuborilgan rasmiy buyruq nusxasini eʼlon qildi. Hujjatga koʻra, GitHub uch soat ichida loyihaga tegishli uchta repozitoriyga kirishni cheklashi lozim edi. Rasmiylar Bitchat arxitekturasi huquq-tartibot idoralari ishini sezilarli darajada qiyinlashtirishini, xususan, xabarlarni tutib olish va foydalanuvchilarni identifikatsiya qilish imkonsiz ekanini taʼkidlamoqda.

Bitchat qanday ishlaydi va uning oʻziga xosligi nimada?

Bitchat — bu 2025-yil yozida taqdim etilgan ochiq kodli messenjer boʻlib, u anʼanaviy WhatsApp yoki Telegram ilovalaridan tubdan farq qiladi. Mazkur servisni ishlatish uchun internet aloqasi, telefon raqami yoki elektron pochta orqali roʻyxatdan oʻtish talab etilmaydi. Maʼlumot almashinuvi Bluetooth Mesh texnologiyasi yordamida bevosita smartfonlar oʻrtasida amalga oshiriladi, bu esa qurilmalarga oʻzaro lokal tarmoq hosil qilish imkonini beradi.

Dasturchilar ushbu vositani tabiiy ofatlar, aloqa uzilishlari yoki favqulodda holatlarda muloqotni saqlab qolish uchun moʻljallangan instrument sifatida pozitsiyalamoqda. Biroq, aynan markazlashgan serverlarning yoʻqligi va foydalanuvchilar ustidan nazorat oʻrnatib boʻlmasligi Hindiston hukumati uchun asosiy xavotir manbaiga aylandi. I4C bayonotiga koʻra, bunday texnologiyalar nafaqat tinch maqsadlarda, balki dezinformatsiya tarqatish va davlat xavfsizligiga tahdid soluvchi harakatlarni muvofiqlashtirish uchun ham qoʻllanilishi mumkin.

Namoyishlar fonida keskin oʻsgan mashhurlik

TechCrunch nashrining Sensor Tower tahliliy maʼlumotlariga tayanib xabar berishicha, Bitchat ilovasi Hindistonda misli koʻrilmagan darajada ommalashgan. Iyul oyining oʻrtalarida ushbu ilovaning dunyo boʻylab jami yuklab olingan sonining 85 foizi aynan Hindiston hissasiga toʻgʻri kelgan. Vaholanki, bir oy avval bu koʻrsatkich bor-yoʻgʻi 1 foizni tashkil etgan edi.

Faqatgina besh kun ichida messenjer 91 ming marta yuklab olingan, 23-iyul holatiga koʻra esa Hindistondagi kunlik faol foydalanuvchilar soni 330 mingdan oshib, servis uchun yangi rekord oʻrnatdi. Qiziqishning bunday ortishi tibbiyot oliygohlariga kirish imtihonlari natijalari bekor qilinishi ortidan boshlangan norozilik namoyishlariga toʻgʻri keldi. Namoyishchilar internet oʻchirilgan hududlarda ham oʻzaro aloqada boʻlish uchun mesh-tarmoqlardan foydalanishga oʻtgan.

Hozirda GitHub ushbu talabni qanday bajarishi va Jack Dorsey boshchiligidagi jamoaning keyingi qadamlari qanday boʻlishi texnologik hamjamiyat eʼtiborida turibdi. Mazkur holat raqamli erkinlik va davlat nazorati oʻrtasidagi global bahsni yana bir bor kun tartibiga chiqardi.