NASA kadrlar inqirozi qurshovida: Agentlikning har beshinchi xodimi ishdan ketdi

AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) soʻnggi bir yil ichida misli koʻrilmagan kadrlar yetishmovchiligiga duch keldi. AQSH Hisob palatasining (GAO) yangi hisobotiga koʻra, agentlik xodimlarining qariyb 22 foizi muddatidan oldin pensiyaga chiqish va boshqa sabablar bilan ishni tark etgan. Bu holat koinot tadqiqotlari boʻyicha amalga oshirilayotgan 36 ta yirik loyihadan 25 tasiga bevosita salbiy taʼsir koʻrsatmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Mutaxassislarning fikricha, hozirgi shtat birligi NASA oldiga qoʻyilgan ulkan vazifalarni bajarish uchun yetarli emas. Eng koʻp talofat koʻrgan loyihalar orasida Orion boshqariladigan koinot kemasi va Space Launch System (SLS) oʻta ogʻir raketasi bor. Orion loyihasi oʻz xodimlarining 10 foizini, SLS dasturi esa qariyb 20 foiz mutaxassisini yoʻqotgan. Bu esa Oyga qaytish boʻyicha Artemis missiyasining kelajagi borasida xavotirlarni kuchaytirmoqda.

Goddard markazidagi ogʻir vaziyat

Kadrlar ketishi boʻyicha eng ayanchli holat Goddard nomidagi koinot parvozlari markazida kuzatildi — bu yerda xodimlarning 34 foizi ishdan ketgan. Oqibatda Venera sayyorasini oʻrganishga moʻljallangan DAVINCI missiyasi oʻzining eng muhim mutaxassislaridan ayrildi. Hozirda ushbu missiyaning tayyorgarlik ishlarining bir qismi qayta koʻrib chiqilmoqda.

Hozircha kadrlar muammosi loyihalarning yakuniy muddatlariga jiddiy taʼsir koʻrsatgani yoʻq. GAO maʼlumotlariga koʻra, faqat ikkita loyihada muddat bir oyga kechiktirilgan, IMAP missiyasi esa hatto rejadagidan uch oy oldin start olgan. Biroq moliyaviy xarajatlar keskin oshib bormoqda: yirik dasturlar boʻyicha ortiqcha sarf-xarajatlar 478,2 million dollarga yetdi. Bu mablagʻning asosiy qismi aynan SLS Block 1B va Orion loyihalariga toʻgʻri kelmoqda.

Kelajakdagi xatarlar va yangi strategiya

NASA kadrlar boshqarmasi aerokosmik, mexanika, elektrotexnika va kompyuter muhandisligi, shuningdek, axborot texnologiyalari va kiberxavfsizlik sohalarida mutaxassislar yetishmayotganini tan olgan. Masalan, kadrlar tanqisligi tufayli Psyche missiyasi oʻz vaqtida uchirilmagan, bu esa qoʻshimcha 132 million dollar xarajatga sabab boʻlgan edi.

Vaziyatni oʻnglash uchun agentlik bir qator choralarni rejalashtirmoqda. Jumladan, pudratchi tashkilotlar xodimlarini doimiy shtatga oʻtkazish va texnik mutaxassislarni vaqtinchalik ishga jalb qilish uchun NASA Force dasturini ishga tushirish koʻzda tutilgan. Biroq, yakuniy kadrlar strategiyasi hali tasdiqlanmagan.

Ushbu rejalarning amalga oshishi koʻp jihatdan AQSH Kongressida muhokama qilinayotgan 2027-yilgi budjetga bogʻliq. Agar moliyalashtirish masalasi ijobiy hal etilmasa, koinot agentligi nafaqat yangi loyihalarni boshlashda, balki mavjudlarini ham yakuniga yetkazishda jiddiy toʻsiqlarga duch kelishi mumkin.