AQSh kosmosdagi muammolarni hal qilish uchun yangi xizmatni yoʻlga qoʻymoqda

AQSh Mudofaa vazirligiga qarashli Kosmosni oʻzlashtirish agentligi (SDA) hamda Mudofaa innovatsiyalari agentligi (DIU) orbital chiqindilarni bartaraf etish va boshqariladigan tarzda atmosferaga tushirishga qaratilgan deorbit-as-a-service (DaaS) dasturining dastlabki bosqichini boshladi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu tashabbus doirasida Firefly Aerospace, D-Orbit va Katalyst Space kompaniyalari kosmik apparatlarni yaqinlashtirish, tutib olish, koʻchirish hamda orbitadan chiqarish tizimlarini dastlabki loyihalash uchun jami 8,4 million dollar miqdorida moliyaviy mablagʻ oldi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Hozirgi vaqtda orbitalarda ishdan chiqqan sunʼiy yoʻldoshlar va turli xil parchalar soni ortib borayotgani jahon kosmonavtikasi uchun jiddiy muammoga aylanmoqda. Dastlabki koʻrib chiqish bosqichidan soʻng, SDA va DIU toʻgʻridan-toʻgʻri kosmosda namoyish etish uchun eng maqbul deb topilgan texnologik yechimlarni tanlab oladi. Har bir ishtirokchi jamoa ushbu vazifani bajarish uchun oʻziga xos yondashuv va muhandislik yechimlarini taklif qilmoqda.

Yangi texnologik yondashuvlar va kompaniyalar rejasi

D-Orbit kompaniyasi TransAstra bilan hamkorlikda potensial kosmik chiqindilarni ushlab turishga moʻljallangan yumshoq tutqichli manipulyator tizimini ishlab chiqmoqda. Firefly esa orbitadagi obyektlarga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan koʻp maqsadli platformaning Elytra Dawn konfiguratsiyasidan foydalanishni taklif etmoqda. Oʻz navbatida, Katalyst Space turli buyurtmachilar va vazifalar uchun yagona bazaviy konstruksiyani qoʻllashga moʻljallangan Nexus standartlashtirilgan robotlashtirilgan platformasini joriy etmoqda.

Mutaxassislarning fikricha, bunday yondashuv har bir alohida obyekt uchun alohida apparat loyihalash xarajatlarini sezilarli darajada kamaytiradi. Bunda asosiy eʼtibor masshtablilikka qaratilmoqda. Anʼanaviy usulda har bir sunʼiy yoʻldosh oʻz vaqtida mustaqil ravishda orbitadan chiqishiga moʻljallab loyihalashtirilsa, yangi DaaS modeli operatorlarga asosiy missiya tugagach, ushbu operatsiyani ixtisoslashgan kompaniyadan buyurtma qilish imkonini beradi.

Orbital logistika va kelajakdagi imkoniyatlar

D-Orbit vakillarining taʼkidlashicha, sinovdan oʻtgan xizmatning mavjudligi operatorlarga oʻz missiyasining muvaffaqiyatli yakunlanish ehtimolini oshirishga yordam beradi. Bunda murakkab va muammoli apparatlarni keyinchalik yoʻq qilish uchun maxsus xizmatlarga topshirish mumkin boʻladi. Qolaversa, gap faqatgina chiqindilarni utilizatsiya qilish haqida ketmayapti, balki xuddi shu texnologiyalar kelgusida sunʼiy yoʻldoshlarni taʼmirlash, boshqa orbitaga koʻchirish va yonilgʻi bilan toʻldirish kabi boshqa amaliyotlar uchun ham qoʻllanilishi mumkin.

Hozirgi kontraktlar kompaniyalarga kelajakdagi orbital logistika iqtisodiyotini xizmat koʻrsatish sifatida sinab koʻrish imkoniyatini bermoqda. Davlat buyurtmasi sohaga ilk real namoyishlarni taqdim etishi, shundan soʻng bunday xizmatlardan tijorat operatorlari ham foydalanishi kutilmoqda. Tizimlarni yakuniy tanlash ularning texnik yetukligiga, missiya konsepsiyasiga, belgilangan muddatlar hamda narxga bogʻliq boʻladi va bu jarayon butunlay yangi kosmik bozor shakllanishiga asos boʻladi.