SpaceX Falcon 9 raketasi orbitaga 130 ta kosmik apparatni muvaffaqiyatli chiqardi

Ixbt.com maʼlumotiga koʻra, SpaceX kompaniyasi navbatdagi yirik muvaffaqiyatli missiyani amalga oshirib, Yer atrofidagi orbitaga bir yoʻla 130 ta sunʼiy yoʻldosh va kichik kosmik apparatlarni muvaffaqiyatli yetkazdi. Transporter-18 deb nomlangan ushbu yirik guruhli missiya zamonaviy kosmik texnologiyalar taraqqiyotida muhim qadam boʻlib, u nafaqat ilmiy-tadqiqot ishlari, balki sunʼiy intellekt va energiya uzatish yoʻnalishidagi istiqbolli loyihalarni ham fazoga olib chiqdi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Maʼlum qilinishicha, Falcon 9 raketasi 1-oktabr kuni AQShning Kaliforniya shtatidagi Vandenberg kosmik kuchlar bazasining SLC-4E maydonchasidan muvaffaqiyatli uchirilgan. Parvoz shtat tartibida oʻtib, barcha foydali yuklar belgilangan vaqtda yaqin yer orbitasiga chiqarildi. Mazkur missiya SpaceX kompaniyasining eng yirik guruhli parvozlaridan biri boʻlishiga qaramamay, mutlaq rekordchi emas — eslatib oʻtamiz, 2021-yil yanvar oyida Transporter-1 missiyasi doirasida 143 ta apparat fazoga joʻnatilgan edi.

Google sunʼiy intellekt loyihasi va yangi texnologiyalar

Transporter-18 doirasida fazoga uchirilgan eng eʼtiborga molik qurilmalardan biri Google kompaniyasining Project Suncatcher loyihasi doirasidagi eksperimental apparati boʻldi. Ushbu tashabbus orqali kompaniya sunʼiy intellekt vazifalari uchun orbital infratuzilmani yaratish imkoniyatlarini oʻrganmoqda. Google prototipi oʻzining tensor protsessorlarini (TPU) bevosita kosmosda sinovdan oʻtkazishga moʻljallangan boʻlib, mutaxassislar chipning radiatsiyaga chidamliligi va ish jarayonida ajralib chiqadigan issiqlikni tarqatish samaradorligini oʻrganishni maqsad qilgan.

Kelgusida Google kosmosning oʻzida sunʼiy intellekt tizimlarini ishga tushirish uchun yetarli hisoblash quvvatiga ega sunʼiy yoʻldoshlar guruhini shakllantirish imkoniyatlarini koʻrib chiqmoqda. Shuningdek, ushbu missiya doirasida Cowboy Space kompaniyasining Reason-1 apparati ham orbitaga chiqdi. Mazkur qurilma kuchli lazer yordamida orbitadan Yerga energiya uzatish boʻyicha tajribalar oʻtkazish uchun moʻljallangan boʻlib, dasturchilar bunday optik texnologiyalarni kelajakdagi orbital hisoblash infratuzilmasining muhim elementi deb hisoblamoqda.

Orbital xizmat koʻrsatish va kelgusi rejalar

Missiya ishtirokchilari orasida Starfish Space kompaniyasining Otter nomli birinchi servis sunʼiy yoʻldoshi ham borligi alohida ajralib turadi. Ushbu turdagi apparatlar bevosita orbitaning oʻzida boshqa sunʼiy yoʻldoshlarga xizmat koʻrsatish va ularning faoliyatini qoʻllab-quvvatlashga moʻljallangan. Umuman olganda, Transporter-18 oʻz ichiga kubsatlar, mikrosunʼiy yoʻldoshlar, qaytariluvchi kapsulalarga ega ikkita kosmik apparat hamda 41 ta foydali yukni oʻzida saqlovchi toʻrtta orbital buksirni qamrab oldi.

Parvoz davomida texnik jihatdan ham yuqori koʻrsatkichlar qayd etildi. Falcon 9 raketasining birinchi bosqichi (B1082) uchirilishdan taxminan yetti yarim daqiqa oʻtib Vandenberg bazasiga muvaffaqiyatli qaytdi va LZ-4 maydonchasiga qoʻndi. Mazkur tezlatkich uchun bu safargi parvoz oʻzining 28-chi muvaffaqiyatli ishi boʻldi. Eʼtiborlisi, Transporter-18 parvozi SpaceX uchun oʻta tigʻiz va voqealarga boy kunning bir qismi boʻlib, oʻsha kuni kompaniya NASA uchun Crew-13 boshqariladigan missiyasini XKSga joʻnatdi hamda Falcon Heavy raketasi yordamida AQSh Harbiy-kosmik razvedka boshqarmasining NROL-97 missiyasini amalga oshirishni rejalashtirgan edi.