AQShda havo namligidan elektr energiyasi ishlab chiqaruvchi qogʻoz обоi yaratildi

AQShdagi Bingemton universiteti tadqiqotchilari xona ichidagi havo namligidan uzluksiz ravishda elektr toki ishlab chiqarishga qodir innovatsion qogʻoz qoplamasini yaratishdi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu texnologiya bir vaqtning oʻzida passiv quritgich vazifasini bajarib, kelgusida aqlli uy datchiklari va boshqa kam quvvatli elektronikani batareyalarsiz quvvatlantirish imkonini berishi mumkin. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Texnologiyaning ishlash prinsipi va xususiyatlari

Yangi ishlanmaning asosini miniatyura namlik-elektr generatorlari tashkil etadi. Ular havodagi suv molekulalarini oʻziga yutib, material ichida ionlarning ajralish jarayonini yuzaga keltiradi. Hosil boʻlgan konsentratsiya gradienti varaqning qarama-qarshi tomonlari orasida elektr kuchlanishini keltirib chiqaradi. Quyosh panellaridan farqli oʻlaroq, bu tizim uchun yorugʻlik umuman talab etilmaydi.

Mutaxassislarning taʼkidlashicha, yopiq xonalar bunday texnologiya uchun eng qulay muhit hisoblanadi, chunki uylar va binolardagi namlik darajasi odatda 30–60 foiz oraligʻida saqlanadi. Qolaversa, insonlarning nafas olishi, ovqat pishirish, dush qabul qilish va boshqa kundalik jarayonlar natijasida havodagi suv bugʻi doimiy ravishda toʻldirilib boriladi.

Ishlab chiqarish va amaldagi sinovlar

Generatorlarni yaratish uchun qogʻoz elektronikasi texnologiyasidan foydalanilgan boʻlib, u zarur tuzilmalarni toʻgʻridan-toʻgʻri qogʻoz varagʻida shakllantirish imkonini beradi. Qogʻozning qirralariga namlikni faol yutuvchi glitserin surtilgan, markaziy qismida esa mumli naqshli polimer tuzilma joylashgan. U bugʻlanishni tartibga solib, elektr energiyasini uzluksiz ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan namlikning yoʻnaltirilgan harakatini taʼminlaydi.

Tadqiqotchilar 1596 ta oʻzaro ulangan generatorlardan iborat toʻlaqonli eksperimental varaqni yigʻishdi. Nisbiy namlik 80 foiz boʻlgan sharoitda har bir element taxminan 0,34 V kuchlanish berdi va solishtirma quvvat 2,2 mkVt/sm² ga yetdi. Butun tizim hech qanday batareyalarsiz simsiz klaviaturani uzluksiz quvvat bilan taʼminlashga muvaffaq boʻldi.

Shu bilan birga, yangi oboy havo namligini pasaytirish xususiyatini ham koʻrsatdi. Eksperimental xonada namlik darajasi 38 foizdan 32 foizgacha kamaygan. Mualliflar kelgusida bu texnologiya havo konditsionerlari va quritish tizimlariga tushadigan yukni q kisman kamaytirishi hamda namlikdan kichik miqdorda elektr toki olish imkonini berishiga ishonishmoqda.

Barcha elektr ulanishlari varaqning orqa tomonida joylashtirilgan boʻlib, bu qoplamani koʻrinadigan simlarsiz odatiy devor bezagi sifatida ishlatish imkonini beradi. Hozirgi bosqichda texnologiya quvvati muzlatgich yoki televizor kabi maishiy texnikani quvvatlantirish uchun yetarli emas. Asosiy qoʻllanish sohasi — minimal energiya sarflaydigan simsiz harorat va namlik datchiklari, iqlim monitorlari hamda aqlli uy tizimlarining boshqa kam quvvatli elementlaridir.