Bolalar salomatligiga sezdirmay zarar yetkazadigan 5 turdagi mahsulot

Rang-barang qadoqlar, shirin ta’m va bolalarga mo‘ljallangan reklama — bularning barchasi kichkintoylarni turli yegulik va ichimliklarga qiziqtiradi. Ammo bola yaxshi ko‘rib iste’mol qiladigan har bir mahsulot ham uning sog‘lig‘i uchun foydali emas. Ayrim mahsulotlarni tez-tez iste’mol qilish ortiqcha vazn, tishlar yemirilishi va noto‘g‘ri ovqatlanish odatlariga sabab bo‘lishi mumkin.

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ham kichik yoshdagi bolalar ratsionida shakar, tuz va transyog‘larga boy mahsulotlarni cheklashni tavsiya qiladi. Xo‘sh, bolalar iste’molida qaysi 5 turdagi mahsulotga alohida e’tibor berish kerak?

1. Gazlangan va shirin ichimliklar

Kola, limonad, shirin choy, qadoqlangan sharbatli ichimliklar tarkibida ko‘p miqdorda qo‘shilgan shakar bo‘lishi mumkin. Ularni muntazam ichish tishlar kariyesi va ortiqcha vazn xavfini oshiradi. Bundan tashqari, bunday ichimliklar bolaning suv ichish odatini ham siqib chiqarishi mumkin. Ikki yoshgacha bo‘lgan bolalarga qo‘shilgan shakarli ichimliklar tavsiya etilmaydi.

2. Konfet, pechene va boshqa shirinliklar

Konfet, marmelad, vafli, tort va shirin pechenelar bolalar orasida juda mashhur. Biroq ularning ko‘pida shakar miqdori yuqori, foydali oziq moddalar esa kam bo‘ladi. Bunday mahsulotlarni tez-tez yeyish tishlar yemirilishi va ortiqcha vazn muammosiga olib kelishi mumkin. Ayniqsa, ikki yoshgacha bo‘lgan bolalar ovqatiga qo‘shimcha shakar qo‘shmaslik tavsiya etiladi.

3. Chips, suxarik va tez tayyorlanadigan lapshalar

Bu mahsulotlarda tuz, yog‘ va turli qo‘shimchalar ko‘p bo‘lishi mumkin. Ularni muntazam iste’mol qilish bolaning ratsionida foydali mahsulotlar — sabzavot, meva va oqsilga boy taomlar ulushini kamaytiradi. Ayrim mahsulotlardagi natriy miqdori ham bolalar uchun ortiqcha bo‘lishi mumkin.

4. Kolbasa, sosiska va dudlangan go‘sht mahsulotlari

Kolbasa va sosiskalar tez tayyorlanishi sababli ko‘plab oilalarda kundalik dasturxonga kirib qolgan. Ammo bunday mahsulotlarda tuz ko‘p bo‘lishi, ayrimlarida esa yog‘ miqdori yuqori bo‘lishi mumkin. Shu bois ularni bolaning kundalik ovqatlanishida asosiy go‘sht manbai sifatida ishlatmaslik, imkon qadar yangi pishirilgan go‘sht, baliq yoki tuxumni tanlash ma’qul.

5. Energetik va kofeinli ichimliklar

Energetik ichimliklar bolalar uchun mutlaqo mos emas. Ular tarkibidagi kofein yurak urishini tezlashtirishi, uyquni buzishi va asabiylikni kuchaytirishi mumkin. Kichik yoshdagi bolalar uchun kofeinning xavfsiz miqdori aniq belgilanmagan. Shu sababli ularga energetik ichimliklar, qahva va kofeinli ichimliklar bermaslik kerak.

Eng muhimi, bu mahsulotlarning barchasini bir xil darajada «zahar» deb atash to‘g‘ri emas. Asosiy xavf — ularni tez-tez va ko‘p miqdorda iste’mol qilishda. Bolaning kundalik ratsionida oddiy suv, sabzavot, meva, tuxum, go‘sht, sut mahsulotlari va uyda tayyorlangan foydali taomlar ustun bo‘lishi kerak.