Глобал иқлим ўзгаришлари ва атроф-муҳит муҳофазаси бутун дунёда бўлгани каби юртимизда ҳам энг устувор вазифалардан бирига айланмоқда. Ўзбекистонда давлат бошқаруви ва маҳаллий ҳокимият тизимини тубдан “яшиллаштириш” мақсадида янги, ўзига хос назорат механизмини жорий этиш ташаббуси илгари сурилди. Эндиликда вазирлик, идора ва ҳокимликларнинг фаолияти уларнинг табиатга бўлган муносабати ҳамда ресурсларни қанчалик тежаётганига қараб махсус рейтинг орқали баҳолаб борилади.
Бу тизим давлат идораларини янада оқилона ва заминга меҳр билан ёндашиб ишлашга ундаши шубҳасиз. Саҳифамиздан узоқлашманг, муҳокамага қўйилган ҳукумат қарори лойиҳасининг энг қизиқарли жиҳатлари, “яшил офис” тамойиллари ва идоралар қайси тоифаларга ажратилиши ҳақида батафсил маълумот берамиз!
“Яшил рейтинг” ва уни ким назорат қилади?
Ҳукуматнинг муҳокамага қўйилган янги қарори лойиҳасига кўра, республика ва маҳаллий даражадаги барча ижро этувчи ҳокимият органларининг экологик самарадорлиги доимий равишда кузатув остига олинади. Ушбу янги рейтинг тизимини юритиш ва назорат қилиш масъулияти Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси зиммасига юкланмоқда.
Энг муҳими, ушбу жараёнда шаффофлик тўлиқ таъминланади:
Очиқ маълумотлар: Ҳар бир ташкилотнинг тўплаган баллари ва эришган натижалари ҳар йили қўмитанинг расмий сайтида эълон қилиб борилади.
Махсус платформа: Кенг жамоатчилик учун барча кўрсаткичлар янги ташкил этиладиган greencities.uz электрон платформасига жойлаштирилади. Бу ерда исталган фуқаро ўз ҳудудидаги ҳокимлик ёки вазирликнинг “яшил”лик даражасини кузатиши мумкин.
Давлат идораларидаги “яшил офис” инқилоби
Ушбу лойиҳа шунчаки қуруқ баҳолашдан иборат эмас, у давлат идораларининг кундалик иш услубини бутунлай ўзгартиришни назарда тутади. Идораларда замонавий “яшил офис” тамойилларини қарор топтириш учун бир қатор муҳим чора-тадбирлар ҳаётга татбиқ этилади.
Идоралар ичида амалга ошириладиган асосий ўзгаришлар билан қуйидаги жадвал орқали танишиб чиқишингиз мумкин:
Тартиб ва тамойиллар | Амалга ошириладиган аниқ чора-тадбирлар |
Рақамлаштириш ва тежамкорлик | Қоғозбозликка чек қўйиш, қоғоз сарфини кескин қисқартириш ва электрон ҳужжат айланиш тизимини максимал даражада кенгайтириш. |
Инновацион технологиялар | Идора биноларида сув ва энергияни тежайдиган замонавий қурилмаларни ўрнатиш, хоналарда чиқиндиларни алоҳида турларга қараб саралашни йўлга қўйиш. |
Муқобил энергия манбалари | Давлат ташкилотлари биноларига қуёш панеллари ва бошқа қайта тикланувчи энергия қурилмаларини ўрнатиш орқали экологик соф қувватдан фойдаланиш. |
Ходимларни фаоллаштириш | Табиатни асраш ташаббусларида фаол бўлган ходимларни молиявий ва маънавий рағбатлантириш, экологик мезонларни иш самарадорлиги кўрсаткичларига (KPI) киритиш ҳамда ҳар йили “яшил ҳисобот” тайёрлаш. |
Баҳолашнинг бош мезонлари: Идораларнинг иши шунчаки юзаки кузатилмайди. Экологик самарадорликни аниқлашда табиий бойликлардан унумли фойдаланиш, “яшил иқтисодиёт” қоидаларини ҳаётга татбиқ этиш, рақамли технологияларни қўллаш ва ходимлар ўртасида экологик тарғиботни нечоғлик тўғри йўлга қўйилгани бош мезон бўлиб хизмат қилади.
Уч хил тоифа: Ким қайси ўриндан жой олади?
Ўтказилган жиддий таҳлиллар ва тўпланган баллар якунига кўра, республикамиздаги барча давлат органлари ўз фаолиятининг натижасига қараб учта асосий самарадорлик гуруҳига ажратилади:
Юқори самарадорлик тоифаси — Энергия ва сувни максимал тежаган, “яшил офис” қоидаларига тўлиқ риоя қилган намунали идоралар.
Ўртача самарадорлик тоифаси — Экологик тизимга эътибор қаратаётган, аммо ҳали камчиликлари мавжуд ташкилотлар.
Паст самарадорлик тоифаси — Ресурсларни исроф қилаётган ва экологик янгиликларни жорий этишда ортда қолаётган тузилмалар.
Ушбу тизимнинг йўлга қўйилиши давлат хизматчиларининг ҳам, оддий фуқароларнинг ҳам экологик маданиятини юксалтиришга ва она табиатимизни асраб-авайлашга катта ҳисса қўшиши шубҳасиз.
Юртимиздаги энг қизиқарли, фойдали ва ижтимоий ҳаётимизга оид қайноқ янгиликларни биз билан кузатиб боринг, азиз ўқувчилар! Саҳифамиздан узоқлашманг!
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
